انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

«دموکراسی در برابر سنت:تحلیل اندیشه سیاسی مخالفان و موافقان مشروطه و تاثیر آن بر کودتای محمد علی شاه قاجار»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی .دانشکده حقوق و علوم سیاسی .دانشگاه آزاد اسلامی ، تاکستان .ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی .واحد تاکستان.دانشگاه آزاد اسلامی ٍتاکستان .ایران
3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران
4 استادیار علوم سیاسی .واحد تاکستان.دانشگاه آزاد اسلامی .تاکستان ایران
10.22034/fademo.2025.552973.1157
چکیده
پادشاهی سه ساله محمد علی شاه‌قاجار ،آکنده از صحنه‌های کشمکش و خصم بین نهاد سلطنت‌طلب از یک طرف و مشروطه‌خواهان از طرف دیگر بود که منجر به کودتای محمد علی شاه شد .اما این واقعه نه صرفا نظامی ،بلکه نتیجه تقابل عمیق اندیشه‌های سیاسی رقیب در این دوره بود. پژوهش حاضر به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه درگیری میان ایده‌ی دموکراسی و سنت، زمینه‌ساز کودتا شد؟ این پژوهش با بهره‌گیری از روش تاریخی-گفتمانی کوئینتین اسکینر ،به بازسازی معانی تاریخی مفاهیم «دموکراسی» و «سنت»درگفتمان طرفین درگیر مشروطه‌خواهان و سنت‌گرایان نشان می‌دهد که چگونه این اندیشه‌ها به عنوان «اعمال گفتمانی »در جهت توجیه یا مقابله با کودتا به کار گرفته شدند. یافته های این پژوهش نشان می دهد: 1) کودتا نتیجه نبرد گفتمانی برسر مشروعیت سیاسی بود ـ نه صرفا اختلاف قدرت، 2)محمدعلی شاه به کمک تفکر سنت‌گرایان با بازتعریف مفاهیمی چون«نظام» ،«شریعت»کودتارا به مثابه عملی مشروع برای بازگرداندن «نظام سنتی» توجیه کند.درنتیجه مشروطه‌خواهان با باز تعریف«قانون»،«دموکراسی»و«برابری» مقاومت خود را مشروعیت بخشی نمایند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 دی 1404

  • تاریخ دریافت 21 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 18 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 06 دی 1404