انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

تحلیل مضمون نظرات کاربران اینستاگرام در اعتراضات 1401

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیات علمی
2 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
10.22034/fademo.2026.577566.1181
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی چگونگی بازنمایی اعتراضات ۱۴۰۱ در شبکه اجتماعی اینستاگرام انجام شده است. سوال اصلی پژوهش این است که مضامین اصلی کامنت‌های کاربران در صفحات پرمخاطب در مورد اعتراضات سال 1401 چه بوده است. بدین منظور، ده صفحه پرمخاطب که در دوره اعتراضات فعالیت بسیار پررنگی داشتند، به‌صورت هدفمند انتخاب و کامنت‌های منتشر شده توسط کاربران در آنها در پاییز 1401 مشخص با روش نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک گردآوری و به روش تحلیل مضمون تحلیل و بررسی شد. مضامین اصلی در کامنت‌های منتشر شده از سوی کاربران در صفحات منتخب، عبارت‌‌اند از: «تلاش برای حفظ پویایی کنش جمعی و به دست گرفتن سرنوشت اعتراضات»، «پاسخ‌های عاطفی جمعی به انسداد سیاسی-اجتماعی»، «اعمال فشار سیاسی-اخلاقی بر نخبگان برای اقدام موثر جهت پیشبرد اعتراضات»، «غلبه زبان عاطفی و اخلاقی در بیان مطالبات»، «منازعه بر سر مشروعیت سیاسی و هویت ملی» و «دفاع از گفتمان حامی نظم مستقر». یافته‌ها نشان می‌دهد که اینستاگرام در اعتراضات ۱۴۰۱ فقط بستری برای انتشار محتوا نبوده، بلکه فضایی بوده که محتواها در آن معانی تازه یافته‌اند. مضامین استخراج‌شده نشان می‌دهد که صفحات پرمخاطب با کاربران فعال با بهره‌گیری از راهبردهای رسانه‌ای مختلف، در شکل‌دهی به ادراک عمومی از اعتراضات نقش مؤثری داشته‌اند. این نتایج می‌تواند زمینه‌ساز مطالعات عمیق‌تر درباره نقش شبکه‌های اجتماعی در بازنمایی رویدادهای اجتماعی و سیاسی در ایران باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 04 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 03 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 18 شهریور 1405