انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

بررسی تأثیر اجرای پیمان ابراهیم بر گفتمان انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری جامعه‌شناسی سیاسی، مجری و پژوهشگر طرح پسا دکتری دانشگاه شاهد، تهران‌، ایران.
2 استاد علوم سیاسی، مسئول طرح پسادکتری، بنیاد علم ایران، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
10.22034/fademo.2026.581124.1184
چکیده
هدف اصلی این مقاله بررسی تأثیر اجرای پیمان ابراهیم بر گفتمان انقلاب اسلامی است. پیمان ابراهیم جدیدترین ابتکار ایالات‌متحده آمریکا برای عادی‌سازی روابط کشورهای عربی و اسلامی با رژیم صهیونیستی است. مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده در چهارچوب این پیمان شامل صلح و تقویت روابط دیپلماتیک میان اعضا و اسرائیل، به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل، تأسیس سفارتخانه، تبادل سفیر، برقراری روابط کنسولی و لغو روادید میان اعضاست. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد گفتمان انقلاب اسلامی، برگرفته از اندیشه‌های امام خمینی، بر اصولی همچون استکبارستیزی، دفاع از مظلومان، مقابله با آمریکا، حمایت از فلسطین و قدس شریف، مخالفت با اسرائیل، تقویت جریان مقاومت و همگرایی با کشورهای اسلامی تأکید دارد. در این گفتمان، هرگونه همکاری و تعامل با اسرائیل به دلیل حمایت از آرمان فلسطین مردود است، درحالی‌که پیمان ابراهیم با هدف عادی‌سازی روابط کشورهای عربی و اسلامی با اسرائیل شکل گرفته و ازاین‌رو با اصول بنیادین گفتمان انقلاب اسلامی در تعارض قرار دارد. همچنین گفتمان انقلاب اسلامی بر حمایت از گروه‌های مقاومت و کشورهای حامی آرمان فلسطین تأکید دارد، اما اجرای پیمان ابراهیم به کاهش حساسیت کشورهای اسلامی نسبت به مسئله فلسطین می‌انجامد. افزون‌براین، یکی از اهداف گفتمان انقلاب اسلامی، تحقق امت واحده اسلامی است که مستلزم اهتمام مشترک کشورهای اسلامی به مسئله فلسطین است؛ حال آنکه پیمان ابراهیم با گسترش روابط سیاسی کشورهای عربی و اسلامی با اسرائیل، به حاشیه رفتن آرمان فلسطین را در پی دارد؛ بنابراین اجرای پیمان ابراهیم با اصول اساسی گفتمان انقلاب اسلامی مغایرت دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

- آقاجانی منقاری، پوریا، اشرفی، اکبر، توحید فام، محمد و جلالی، رضا (1402). نقش رژیم صهیونیستی در شکل‌گیری و تحکیم پیمان ابراهیم. پژوهش‌های سیاسی، 14(55)، 32-45. https://ensani.ir/fa/article/633418
- آجیلی، هادی و نصیری پایروند، سینا (1400). تأثیر معامله قرن بر روند صلح اعراب و رژیم صهیونیستی، پژوهش و مطالعات علوم اسلامی، 3 (28)، 79-104. http://noo.rs/g3cbG
- امام خمینی، سید روح‌الله (1381). ولایت‌فقیه؛ حکومت اسلامی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- اندیشه‌سازان نور (1391). راهبرد رژیم صهیونیستی در برخورد با مقاومت اسلامی. تهران: موسسه مطالعات اندیشه‌سازان نور.
- ترکاشوند، محمد جلال، مهدیان، حسین، جهانی راد، حجت اله و کلانترنیا، سید محمد (1403). پیامدهای امنیتی پیمان ابراهیم بر راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران. راهبرد دفاعی، 22 (85)، 59-80. https://ds.sndu.ac.ir/article_2897.html
- شاه رضایی، محمدحسن، گودرزی، مهناز و جهانبخش، ایزدی (1403). پیمان ابراهیم و پیامدهای منطقه‌ای آن برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. رهیافت انقلاب اسلامی، 18 (69)، 281-308. https://www.rahyaftjournal.ir/article_217943.html
-شیخ‌الاسلامی، محمدحسن و عطارزاده، سجاد (1402). امکان‌سنجی پیوستن اندونزی و مالزی به توافقنامه‌های ابراهیم و عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی. مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام، 5(15)، 79-140. http://noo.rs/fXBim
- عباسی، محمد و چهارمحالی اصفهانی، مرضیه (1403). روابط امارات متحده عربی با رژیم اسرائیل در پرتو قرارداد ابراهیم و تأثیر آن بر روابط همسایگی با جمهوری اسلامی ایران. روابط جهانی،1 (2)، 121-146.
- محمد صالح، محسن (1394). قضیه فلسطین پیشینه تاریخی و تحولات معاصر. ترجمه صابر گل عنبری و یوسف رضازاده، تهران: وزارت امور خارجه.
- بابایی، محمد و میریوسفی، میرعلی (1401). تأثیر پیمان صلح آبراهام بر مجموعه امنیتی منطقه‌ای خاورمیانه. مطالعات فرهنگ دیپلماسی، 1 (1)، 70-92. https://www.sjcds.ir/article_152130.html
- ملکـی، محمدرضـا و محمـدزاده ابراهیمـی، فـرزاد (1399). چشم‌انداز صلـح خاورمیانه در سایه عادی‌سازی روابط اسرائیل و جهان عرب، مطالعات بین‌المللی، 17 (3)،45-64. https://www.isjq.ir/article_126953.html
- فلیک، اووه (1402). درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی، تهران: نی.
- قالیباف، محمدباقر و موسی پورموسوی (1398). خاورمیانه معاصر. تهران: قومس.
- همتی فر، حسین، متقی دستنائی، افشین، ربیعی، حسین و مقیسه، رضا (1403). تبیین داده بنیاد پیمان ابراهیم با رویکرد ژئوپلیتیکی. ژئوپلیتیک، 20 (3)، 194-228. https://journal.iag.ir/article_205381.html
-Rahman, O. (2023). Five reasons why the Abraham Accords are ceding ground to Arab-Iranian de-escalation. Baker Institute for Public Policy, Rice University. https://doi.org/10.25613/7P0A-RC52
-Vakil, S. & Quilliam, N. (2023). The Abraham Accords and Israel–UAE normalization. Chatham House. https://doi.org/10.55317/9781784135584
-Yossef, A. (2021). The regional impact of the Abraham Accords (MWI Report, Series 2021, No. 2). Modern War Institute at West Point.
دوره 4، شماره 7
خرداد 1405
صفحه 135-164

  • تاریخ دریافت 20 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 25 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 30 خرداد 1405