انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

سرگردانی امر سیاسی در میدان جمهوری اسلامی ایران: در جستجوی یک راه حل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
چکیده
امر سیاسی در نظام جمهوری اسلامی ایران سرگردان و مشوش است. با گذشت نزدیک به پنج دهه از انقلاب اسلامی، نخبگان و رهبران سیاسی هنوز در خصوص ماهیت و انتیک امر سیاسی درک و فهم مشترک و به همین دلیل توافق و اجماع بین الاذهانی دست نیافته‌اند. ازاین‌رو، بسته به شرایط متحول دوران به گونه‌های متفاوت و بعضاً متعارضی از امر سیاسی روی آورده‌اند. در دهۀ نخست آشکارا سیاست را با پیمان اخوت و برادری یکسان گرفتند و در دهه‌های بعد دوست و دشمن و گاهی در این میان اختلافات را نتیجه سلیقه دانسته‌اند. در این مقاله در پاسخ به این سؤال که نابسامانی سیاسی در رقابت‌های سیاسی و منازعات شدید میان نهادهای سیاسی ناشی از چیست؟ تلاش شده تا از طریق بررسی‌های اپیزودیکی اندیشه‌ای نشان داده شود که بخش زیادی از این نابسامانی ریشه در عدم فهم یا درک نادرست از خود مفهوم امر سیاسی است. به همین سان در بخش نتیجه‌گیری با طرح سیاست اگونیستی به‌عنوان جایگزین گزینه‌های ناسیاسی، پساسیاسی و آنتاگونیسم یک امکان برون‌رفت را مطرح کرده‌ایم. روش این مقاله توصیفی- تحلیلی و تجویزی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  •  

    • آبراهامیان، یرواند (1385). ایران بین دو انقلاب. ترجمه محمد ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
    • افتخاری، اصغر (1382). امنیت ملی در اندیشه و عمل امام خمینی. نشریه اندیشه انقلاب اسلامی، 6، 59-83.
    • http://noo.rs/jyLXT
    • پوپر، کارل (27/10/1395). اتویبا و خشونت. فرهنگ امروز، شناسه خبر: 47810.
    • https://www.farhangemrooz.com/news/47810
    • عباسی، مهدی (1403). سیاست‌گذاری وفاق ملی در ایران. انصاف نیوز، https://ensafnews.com/538987
    • پناهی نسب، صادق، طبیعی، منصور، جهانگیری، سهیلا و لایقمند، فرشید (1400). نسبت امر سیاسی (اشمیت و موفه) با دولت در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه دولت پژوهی ایران معاصر، 7 (2)، 7-29.
    • https://irsj.ihu.ac.ir/article_206701.html
    • تاجیک، محمدرضا (1393). سیاه، سفید، خاکستری. تهران: انتشارات تیسا.
    • حقیقت پور، منصور (1402). خالص سازان؛ جریانی که همه را فتنه‌گر می‌داند. قابل‌دسترسی در: https://akharinkhabar.ir/analysis/9591594
    • خاتمی، سید محمد (1379). فرهنگ و سیاست: در جستجوی جامعه‌ای آزادتر. تهران: نشر دانشگاهی.
    • خاتمی، سید محمد (1380). گفتگوی تمدن‌ها. تهران: نشر طرح نو.
    • خرمشاد، محمدباقر و جمالی، جواد (1397). امر سیاسی و گفتمان‌های سیاسی در ایران بعد از انقلاب اسلامی. فصلنامه علمی پژوهشی انقلاب اسلامی، 15 (54)، 165-184.
    • https://enghelab.maaref.ac.ir/article-1-1012-fa.html
    • دفتر ریاست جمهوری (1392). سخنرانی رئیس‌جمهور در نخستین روز ریاست‌جمهوری. تهران: دفتر ریاست جمهوری.
    • دفتر ریاست جمهوری (1394). سخنرانی رئیس‌جمهور در مراسم امضای توافق هسته‌ای برجام. تهران: دفتر ریاست جمهوری.
    • فوزی، یحیی (1384). تحولات سیاسی و اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران. تهران: چاپ و نشر عروج.
    • قاسمی، محمدعلی (1383). شناخت خودی و غیرخودی. نشریه رواق اندیشه، 28، 85-105. http://noo.rs/IEUx2
    • کدی، نیکی (1384). ریشه‌های انقلاب ایران. ترجمه ابوالقاسم سری، تهران: نشر مرکز.
    • مرکز اسناد انقلاب اسلامی (1385). خاطرات آیت الله مهدوی کنی. تدوین غلامرضا خواجه سروی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    • مهاجری، مسیح (1400). پاسخ تند مسیح مهاجری به مهدی طائب. https://www.asriran.com/fa/news/787025
    • نصر دهزیری، الماس (1399). بررسی تطبیقی مبانی اندیشه اصلاح طلبی در ایران در دوره تاریخی 1376-1384 با مبانی اندیشه حضرت امام خمینی. دانشگاه معارف اسلامی و دفتر نشر معارف.
    • نصری، ناصر (1395). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و ژئوپولیتیک منطقه‌ای. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.

     

     

    -Abrahamian, E. (1982). Iran Between Two Revolutions. Princeton University Press.

    -Boroujerdi, M. & Rahimkhani, K. (2018). Postrevolutionary Iran: A Political Handbook. Syracuse University Pres.

    • Brzezinski, Z. (1983). Power and Principle: Memoirs of the National Security Adviser, 1977–1981. Farrar Straus & Giroux.
    • Diamond, L. (1999). Developing democracy: Toward consolidation. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
    • Huntington, Samuel P. (1996) The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. New York: Simon & Schuster.
    • Laclau, E. & Mouffe, C. (1985). Hegemony and socialist strategy: Towards a radical democratic politics. London: Verso.
    • Linz, J. J. & Stepan, A. (1996). Problems of democratic transition and consolidation: Southern Europe, South America, and post-Communist Europe. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
    • Mainwaring, S. (1993). Presidentialism, multipartism, and democracy: The difficult combination Comparative Political Studies, 26(2), 198–228. https://doi.org/10.1177/0010414093026002004.
    • Milani, M. (1994). The Making of Iran’s Islamic Revolution: From Monarchy to Islamic Republic. Westview Press.
    • Mouffe, C. (2000). The democratic paradox. Verso.
    • Mouffe, C. (2005). On the Political. London: Routledge.
    • Rancière, J. (1999). Disagreement: Politics and philosophy (J. Rose, Trans). Minneapolis: University of Minnesota Press.
    • Schmitt, C. (1985). The crisis of parliamentary democracy (E. Kennedy, Trans). MIT Press. (Original work published 1923)
    • Schmitt, C. (2005). Political theology: Four chapters on the concept of sovereignty (G. Schwab, Trans). University of Chicago Press. (Original work published 1922)
    • Schmitt, C. (2007). The concept of the political (G. Schwab, Trans). University of Chicago Press. (Original work published 1932)
    • Žižek, S. (1999). The ticklish subject: The absent centre of political ontology. London: Verso.

     

     

     

     

  • تاریخ دریافت 13 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 08 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1404