انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

تغییرات آموزش و پرورش نوین در دو دهه ی منتهی به انقلاب اسلامی، با تاکید بر تلویزیون آموزشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
چکیده
تعلیم و تربیت انسان‌ها در فرهنگ‌ها و زمان‌های مختلف به صورت‌های متفاوتی اعمال می‌شود و فرهنگ عمومی، فرهنگ غالب در سطح اجتماع است. در بین مراکز آموزشی و فرهنگی، مدرسه و نوع آموزش در آن نیز اثری خاص وویژه در زندگی اجتماعی یک ملت دارد و بالندگی و پویایی جامعه تا حد بسیار بالایی در ارتباط مستقیم با ارتقاء نظام آموزش و پرورش است. تغییر و تحول در ساختار نظام آموشی ایران که از اواخر دوران قاجار با وضع قوانین جدید آغاز شده بود، در دوران پهلوی اول ودوم با اتخاذ سیاست‌های جدید ادامه یافت. در دوران محمدرضا شاه پهلوی همگام با مدرن سازی نظام آموزشی، تلویزیون آموزشی نیز به بهره‌برداری رسید. یافته‌های پژوهش حاضر که با روش تاریخی و با رویکرد تحلیلی برپایه‌ی منابع کتابخانه ای و اسناد نویافته انجام شده است، نشان می‌دهد که علی‌رغم فضاسازی‌ها و تبلیغات گسترده، برنامه‌های آموزشی دوران سلطنت محمدرضا شاه به دلیل محدود بودن منابع مالی، نبود برق در شهرهای کوچک، شهرستان‌ها، قریه‌ها، کمبود امکانات آموزشی همانند تلویزیون و تجهیزات متعلق به آن و عدم آشنایی معلمین با تکنولوژی آموزشی سبب شد که ساختار نظام آموزشی نوین در عمل توفیق چندانی کسب نکند وناکام بماند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • - آبراهامیان، یرواند (1385). ایران بین دو انقلاب. ترجمه کاظم فیروزمند، حسن شمس­آوری و محسن مدیرشانه چی، تهران: نشر مرکز.

    -  آقازاده، احمد (1386). تاریخ آموزش‌وپرورش ایران. تهران: نشر ارسباران.

    - آوری، پیتر (1373). تاریخ معاصر ایران. ترجمه محمد رفیعی مهر، تهران: انتشارات عطایی.

    - اشرف، احمد و بنوعزیزی، علی (1386). طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران. ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، تهران: انتشارات نیلوفر.

    • اکبری، محمدعلی (1397). دولت و فرهنگ در ایران (1304-1357). تهران: مؤسسه انتشاراتی روزنامه ایران.
    • امام، خمینی، سید روح‌الله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    • ایوانف، میخائیل سرگئی دویچ (1356). تاریخ نوین ایران. ترجمه هوشنگ تیزابی و حسن قائم­پناه، تهران: اسلوچ.
    • باقی، عمادالدین (1382). تولد یک انقلاب (زمینه‌ها و عوامل پیدایش انقلاب ایران). تهران: نشر سرایی.
    • باوریان، فریده (1397). تبیین فعالیت­های فرهنگی- اجتماعی جریان روشنفکری ملی- مذهبی در دورۀ پهلوی دوم از شهریور 1320 تا آغاز فضای باز سیاسی 1339. فصلنامۀ ژرفا پژوه، 2 (1)، پیاپی 3، 93 -120.

    https://ensani.ir/fa/article/385808

    • پتریک، کریستوفر (1393). سیا در ایران، کودتای 1332 و ریشه‌های اختلاف ایران و امریکا. ترجمه نعمت‌الله عاملی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    • پهلوی، محمدرضا (1345). انقلاب سفید. تهران: باشگاه ادبیات.
    • پهلوی، محمدرضا (1356). به‌سوی تمدن بزرگ. تهران: ناشرکتابخانه پهلوی.
    • تیموریان، افسانه، دفتری اکباتان، مژگان، یحیی، حشمتی شریبانی و لیلا، باقری (1396). سیر تحول نظام آموزشی در ایران. تهران: پژوهشگر برتر.
    • حسینیان، روح‌الله (1397). بیست سال تکاپوی شیعی در ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    • حسینی‌روح‌الامینی، جمیله‌السادات (1385). سیر تحول برنامه‌های درسی ابتدایی و راهنمایی در ایران (1301 تا 1384 هجری شمسی). تهران: نورالثقلین.
    • درانی، کمال (1393). تاریخ آموزش‌وپرورش ایران قبل و بعد از اسلام. تهران: انتشارات سمت.
    • دفتر انتشارات اسلامی (بی‌تا). اسناد لانه جاسوسی آمریکا، کتاب دوم. بی­جا: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیه قم، نشر دیجیتالی.
    • رحمانی، ابوالقاسم (1346). انقلاب سفید در سیمای میهن. تهران: شرکت نسبی کانون کتاب.
    • رفیعی مجومرد، حمید (1389). زیرساخت­های اقتصادی در ایران قبل و بعد از انقلاب اسلامی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    • روزنامه اطلاعات (1/7/1342)، شماره 11199.
    • رینگر، مونیکا. ام (1381). آموزش، دین و گفتمان اصلاح فرهنگی در دورۀ قاجاریه. ترجمه مهدی حقیقت­خواه، تهران: انتشارات ققنوس.
    • سادات بیدگلی، سید محمود (1395). تاریخ فرهنگ کاشان از تأسیس اداره­ معارف تا 1357. تهران: سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران.
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (19053/220).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (5121/320).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (15653/220).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (11987/220).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (2016/320).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (2032/320).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (4620/320).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (49871/297).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (23972/264).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (114064).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (2027/320).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (2070/220).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (4918/266/95).
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (25728/297) .
    • ساکما (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران) شماره‌ بازیابی (38109/ 297).
    • صدیق، عیسی (1332). سیر تحول فرهنگ در ایران و مغرب زمین. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    • صدیق، عیسی (1355). دوره مختصر تاریخ فرهنگ ایران. تهران: شرکت سهامی طبع کتاب.
    • عبداللهی نیا، علی (۱۳۹۳). انقلاب اسلامی در کرمان. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    • عسگریان، مصطفی (1397). سازمان و مدیریت آموزش و پرورش. تهران: انتشارات امیرکبیر.
    • علاقه­بند، علی (1394). جامعه شناسی آموزش و پرورش. تهران: نشر روان.
    • فراستخواه، مقصود (1397). تاریخ دانشگاه در ایران. تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
    • فردانش، هاشم (1390). مبانی نظری تکنولوژی آموزشی. تهران: انتشارات سمت.
    • فوران، جان (1395). مقاومت شکننده (تاریخ تحولات اجتماعی ایران). ترجمه احمد تدین، تهران: انتشارات رسا.
    • کرونین، استفانی (1383). رضاشاه و شکل­گیری ایران نوین (دولت و جامعه در زمان رضاشاه). ترجمه مرتضی ثاقب فر، تهران: نشر جامی.
    • کاتوزیان، محمدعلی (1388). اقتصاد سیاسی ایران؛ از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی. تهران: نشر مرکز.
    • لاجوردی، حبیب (بی‌تا). پروژه تاریخ شفاهی ایران. دانشگاه هاروارد، گفتگو با مهدی آذر، نشر دیجیتالی.
    • محسنیان راد، مهدی (1374). ارتباط‌جمعی و توسعۀ روستایی. تهران: معاونت ترویج و مشارکت مردمی وزارت جهاد کشاورزی.
    • مراد حاصلی، اعظم (۱۳۸۶). تاریخ شفاهی مبارزات سیاسی زنان مسلمان. تهران: نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    • مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی ایران)، شماره پرونده بازیابی (1024023).
    • مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی ایران)، شماره پرونده بازیابی (1706087).
    • مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی ایران)، شماره پرونده بازیابی (1035).
    • مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی ایران)، شماره پرونده بازیابی (1035094).
    • مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی ایران)، شماره پرونده بازیابی (1035095).
    • مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی ایران)، شماره پرونده بازیابی (92601).
    • مراسان (مرکز اسناد انقلاب اسلامی)، مصاحبه با آقای عبدالحسین ساوه، شماره بازیابی ۲۵۴۱-۲۵۴۰.
    • مناشری، دیوید (1397). نظام آموزشی و ساختن ایران مدرن. ترجمه محمدحسین بادامچی، تهران: نشر حکمت سینا.
    • موریش، ایور (1373). درآمدی به جامعه­شناسی تعلیم و تربیت. ترجمه غلامعلی سرمد، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
    • نشریه آموزش و پرورش (1345). خبرهای فرهنگی. 36، (7و8)، 97- 112.
    • نشریه تماشا (27/12/1349). شماره 1.
    • نشریه تماشا (13/1/1350). شماره 2.
    • نشریه تماشا (9/2/1350) . شماره 6.
    • نشریه تماشا (25/8/1351). شماره 86.
    • نظری، محمد (1342). سالگرد سپاه دانش. تهران: وزارت فرهنگ.
    • نیکبخت میرکوهی، رحیم (1390). خاطرات و اسناد حجت‌الاسلام حاج شیخ غلامرضا فیروزیان. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    • علوی­نیا، اشرف سادات (1388 و1389). علل وقوع انقلاب اسلامی ایران. چشم­انداز ایران، 60، 23-31.

    https://ensani.ir/fa/article/242933

    -Encyclopedia of Education. ( 1998). washington DC: U.S. Department of c Edu ation

     

     

     

     

     

     

  • تاریخ دریافت 02 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 09 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 16 خرداد 1404