انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

تبیین انقلاب اسلامی از دیدگاه آیت الله خامنه ای براساس نظریه بحران اسپریگنز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 دانشیار اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
چکیده
از دیدگاه آیت الله خامنه ای انقلاب اسلامی یک نوآوری بزرگ تاریخی بود که ملت ایران آن را در تاریخ خودش و تاریخ بشریت به ثبت رساند. انقلابات مهم در دنیا آثار مختلفی از خود در سطح داخلی، منطقه ای و حتی جهانی به جای می گذارند. انقلاب اسلامی ایران نیز در زمره انقلابات بزرگ با آثار مختلفی در زمینه های، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. در این میان عالمان دینی همواره نقش برجسته ای در روند حرکت انقلاب داشته اند. آیت الله خامنه ای به عنوان رهبر کنونی انقلاب نقش مهمی در حفظ و تداوم انقلاب اسلامی داشته است. سوال اصلی مقاله این است که آیت الله خامنه ای چگونه انقلاب اسلامی را تبیین می کنند؟ روش این مقاله پژوهش کیفی از نوع تحلیل اسنادی است و از روش منطق استدلالی اسپریگنز برای فهم اندیشه آیت الله خامنه ای برای تبیین انقلاب اسلامی استفاده شده است. با تحلیل سخنرانی ها، نوشته ها و بیانات ایشان سعی شده است تا اصول و میانی انقلاب اسلامی از دیدگاه ایشان تبیین گردد. ایشان بر اهمیت استقلال، آزادی و عدالت اجتماعی و پیشرفت های علمی فرهنگی تأکید دارند و معتقدند که انقلاب اسلامی باید به عنوان الگویی برای سایر ملت ها در مسیر مقاومت در مقابل استکبار جهانی عمل کند.   یافته های مقاله نشان می دهد انقلاب اسلامی ایران از دیدگاه آیت الله خامنه ای نه تنها یک انقلاب سیاسی بلکه انقلابی بود بر مبنای احیای هویت دینی و اسلامی ایرانیان که در مقابله با تمدن غرب شکل گرفت. این انقلاب با اتکا به قدرت نرم و مقاومت در برابر هژمونی غرب به دنبال یک الگو سازی برای یک تمدن ایرانی است که عناصر نوین فناوری و دانش را در خدمت این هدف قرار داده است. بنابراین از دیدگاه آیت الله خامنه ای، بحران اصلی، رژیم پهلوی بود که ریشه آن در اسلام ستیزی نهفته بود. نظام آرمانی مطلوب از نگاه ایشان، حکومت اسلامی است و راه برون رفت از بحران، انقلاب اسلامی بود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • - اسپرینگز، توماس (1382). فهم نظریه‌های سیاسی. ترجمه فرهنگ رجایی، تهران: نشر آگه

    -اسماعیلی، حمیدرضا، مسعود نیا، حسن، امام‌جمعه زاده، سید جواد و آقا حسینی، علی‌رضا (1395). تحلیلی بر ایدئولوژی سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای در سه دهه 1340 تا 1360. فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 6 (19)،51- 72.

    https://doi.org/10.22084/rjir.2016.1581

    - جمعی از نویسندگان (1384). انقلاب اسلامی ایران. قم: دفتر نشر معارف.

    - حقیقت، سید صادق و حجازی، سید حامد (1389). نگاهی انتقادی به کاربرد نظریه بحران اسپریگنز در مطالعات سیاسی. علوم سیاسی، 13 (49)، 187- 195. https://ensani.ir/fa/article/author/128242?ArticleSearch%5BsortBy%5D=date

     - خرمشاد، محمدباقر (1383). بازتاب انقلاب اسلامی ایران در نظریه‌های انقلاب: تولد و شکل‌گیری نسل چهارم تئوری‌های انقلاب. مجله جامعه‌شناسی ایران، 5 (3)، 86- 123. http://www.jsi-isa.ir/article_25395.html

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (18/3/1368). دیدار فرمانده و جمعى از پاسداران کمیتۀ انقلاب اسلامى.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2080

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (17/5/1391). درس‌گفتار قرآن کریم روز هجدهم / اساس حکومت اسلامی.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=20681

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (22/11/1397). بیانیه گام دوم خطاب به ملت ایران به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی.https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=41673

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای (26/3/1370). پیام به حجاج بیت‌الله الحرام.

    • https://farsi.khamenei.ir/newspart-print?tid=11157&npt=1

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (13/11/1377). جلسه پرسش و پاسخ با جوانان در دومین روز از دهه فجر (روز انقلاب اسلامی و جوانان).

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (17/12/1402). دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری.

    https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=55564

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (5/4/1403). دیدار مردمی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری در آستانۀ عید غدیر.   https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id= 56789

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (7/5/1403). مراسم تنفیذ حکم چهاردهمین دوره ریاست جمهوری ایران.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=57210

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (1/1/ 1403). سخنرانی نوروزی در جمع اقشار مختلف مردم.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id= 55371

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (30/6/1395). دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34429

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (30/08/1403). دیدار جمعی اعضای جامعه الزهرا.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=58374

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (15/11/1382). دیدار اقشار مختلف مردم.

    • https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3219

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (27/9/1395). دیدار مسئولان نظام و میهمانان کنفرانس وحدت اسلامی.

     https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=35186

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (19/11/1383). دیدار پرسنل نیروی هوایی.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3270

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (14/3/1395). سخنرانی در مراسم بیست‌ و هفتمین سالگرد رحلت امام خمینی. https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=33238

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (7/3/1382). دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3179

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (21/12/1393). دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id= 29151

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (28/01/1375). دیدار پرسنل و فرماندهان ارتش.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2793

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (31/6/1366). بیانات در چهل و دومین مجمع عمومی سازمان ملل متحد.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8089

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (10/3/ 1369) .پیام به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی.

    https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?id=2316&nt=4&year=1369&tid=14230

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (21/11/1377). پیام به ملت ایران به مناسبت بیستمین سالگرد انقلاب اسلامی.

     https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?id=845&nt=4&year=1377&tid=8778

    -  دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (19/11/1378). دیدار پرسنل نیروی هوایی در دانشگاه هوایی شهید ستاری. https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2991

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (17/10/1393). دیدار مردم قم.

    • https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=28598

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (26/6/1382). دیدار جمعی از دانش‌آموزان.

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (20/4/1369). دیدار اقشار مختلف مردم و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران در سالروز عید سعید غدیر.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2335

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (15/11/1389). خطبه‌های نماز جمعه تهران + ترجمه خطبه عربی.

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (10/11/1395). ریشه‌های انقلاب اسلامی و علل و عوامل شکل‌گیری نهضت اسلامی https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=25276  

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (27/7/1398). بیانات در اجتماع بزرگ مردم قم‌.

    • https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=10302

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (19/1/1403). دیدار رمضانی دانشجویان.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=56000

    - دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای (24/10/1393). دیدار مردم قم، پنج خصوصیت از کارنامه سیاه رژیم پهلوی.

    https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id= 28672

    - زرین‌کوب، عبدالحسین (1384). کارنامه اسلام. تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ نهم.

    - سیاهپوش، امیر، شفیعی فر، محمد و راجی، سید محمدحسین (1384). انقلاب اسلامی؛ زمینه‌ها، دستاوردها و آسیب‌ها. قم: دفتر نشر معارف.

    - شفیعی، احمد (1385). انقلاب اسلامی از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی. نشریه حصون، 3(7)، 7-32.

    https://ensani.ir/fa/article/122421

    - صاحبی، محمدجواد (1380). مبانی نهضت احیای فکر دینی. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه.

    - گلستانه، احمد (1395). انقلاب اسلامی ایران در اندیشه مقام معظم رهبری: اصول، اهداف و ویژگی‌ها. تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، دانشکده علوم سیاسی.

    - متقی، ابراهیم و پوستین چی، زهره (1390). الگوها و روندها در سیاست خارجی ایران. قم: انتشارات مفید.

    - محمدی، منوچهر (1366). اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات امیرکبیر.

    - محمدی سیرت، حسین (15/3/1399). چرا انقلاب اسلامی استثناست؟

    https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=45790

  • تاریخ دریافت 07 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 04 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 29 مهر 1403