انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

تحلیل مضمون نقش قدرت ایمان در استحکام انقلاب اسلامی از منظر امام خمینی(ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
2 استاد جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
مقاله حاضر با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و روش تحلیل مضمون تلاش دارد به این سوال پاسخ دهد که «از دیدگاه امام خمینی، قدرت ایمان و معنویت چه نقشی در استحکام انقلاب اسلامی و نظامی اسلامی دارد؟». نظام‌های سیاسی برای پایداری و حکمرانی نیازمند استحکام ساخت درونی قدرت هستند. نظام‌سیاسی برآمده از انقلاب اسلامی به قدرت فرهنگی نیاز دارد و لازمه استمرار الگوی سیاسی اسلام، سیاست‌گذاری فرهنگی برای کاربست وجوه فرهنگی و معنوی قدرت است. امام خمینی در بیانات و مواضع خویش از نقش «قدرت معنویت و ایمان» در پیروزی انقلاب اسلامی سخن گفته و استحکام جمهوری اسلامی ایران را در گرو تقویت مولفه‌ها و عناصر ایمان و معنویت می‌دانستد. استخراج داده‌های کیفی و مضامین پایه و فراگیر از مجموعه صحیفه امام نشان می‌دهد استحکام انقلاب اسلامی و نظام سیاسی برآمده از آن نیازمند توجه به ابعاد فرهنگی و معنوی قدرت است و گفتمان انقلاب اسلامی برآمده از قدرت معنویت بوده و استحکام آن نیازمند معنویت‌گرایی در ساختارها و کنش‌ها می‌باشد. نگارندگان تلاش دارند الگوی شماتیک نقش قدرت معنویت و ایمان در استحکام نظام انقلابی را براساس اندیشه امام خمینی استخراج نمایند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • - امام خمینی، سید روح‌الله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

    - بهمنی، محمد و توکلی، یعقوب (1403). جهانی‌سازی مقاومت در اندیشۀ امام خمینی. فصلنامه انقلاب اسلامی، 21 (76)، 15-34.

    https://enghelab.maaref.ac.ir/article-1-2264-fa.html

    - بیدگلی، محمد و رجبی ده‌برزوئی، اصغر (1402). واکاوی شاخصه‌های قدرت نرم قیام 15 خرداد 1342 با تأکید بر اندیشۀ امام خمینی. فصلنامه مطالعات قدرت نرم، 13 (32)، 57-74.

    dor: 20.1001.1.23225580.1402.13.1.3.5

    - جعفری، سید اصغر (1395). نقش امام خمینی در شکل‌گیری قطب قدرت اسلامی. نشریه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 5 (18)، 75-104. https://psiw.journals.ikiu.ac.ir/article_917.html

    - جعفری، علی‌اکبر و قربی، سید محمدجواد (1396). ترکیب‌شناسی مفهوم استحکام ساخت قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران. نشریه پژوهش‌های انقلاب اسلامی، 6 (22)، 81-102. https://www.roir.ir/article_63456.html

    - جعفری، علی‌اکبر و قربی، سید محمدجواد (1397). دانشگاه و استحکام ساخت ملی و بین‌المللی قدرت علمی ج.ا.ایران (با رویکردی بر سیاست‌های کلی علم و فناوری)، طرح پژوهشی، دانشگاه مازندران.

    - جمال‌زاده، ناصر (1397). قدرت معنوی در انقلاب اسلامی با تأکید بر اندیشه امام خمینی. پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 8 (27)، 1-17 https://doi.org/10.22084/rjir.2017.14597.2217

    - جمشیدیها، غلامرضا و قربی، سید محمدجواد (1402). نظریه فرایندی انقلاب اسلامی از منظر اندیشه محمدجواد باهنر. انقلاب‌پژوهی، 1 (1)، 55-82.

      https://doi.org/10.22034/FADEMO.2023.389372.1001

    - حسینخانی، امید (1400). بسیج عمومی. دانشنامه امام خمینی،  تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

    - حیدری، منصور و قربی، سید محمدجواد (1396). نقش همدلی در استحکام ساخت درونی قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه سیاست دفاعی، 26 (98)، 83-126.

    https://doi.org/20.1001.1.10255087.1396.25.98.4.7

    - خالقی، علی (1386). مشروعیت قدرت از دیدگاه امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

    - زمزم، علیرضا (1392). امام خمینی و مهندسی قدرت. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، 24، 99-114. https://www.noormags.ir/view/fa/keyword

    - سالدانیا، جانی (1394). راهنمای کدگذاری برای پژوهشگران کیفی. ترجمه عبدالله گیویان، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

    - شایگان، فریبا (1381). بررسی اهداف، ایدئال‌ها و ارزش‌های انقلاب اسلامی ایران از دیدگاه امام خمینی. فصلنامه علوم اجتماعی، 9 (20)، 95-124.

       dor:20.1001.1.17351162.1381.9.20.4.8

    - شریعت، فرشاد و قلی پور، محسن (1401). تبیین مفهوم مقاومت در اندیشۀ سیاسی امام خمینی. جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، 10 (20)، 1-28.

     10.22070/iws.2022.16181.2202  https://doi.org/

    - شعبانی، ناصر و پاشایی هولاسو، امین (1390). قدرت از دیدگاه اسلام و غرب. فصلنامه پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، 1 (3)، 111-134. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/899420

    - صادقی فسایی، سهیلا و عرفان منش، ایمان (1394). مبانی روش‌شناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی. فصلنامه راهبرد فرهنگ، 6 (29)، 91-61. https://www.jsfc.ir/article_15066.html

    - صالحی، سید جواد و مشتاقی، الله کرم (1392). بررسی تطبیقی مبادی و مبانی قدرت در اندیشه سیاسی غرب و اسلام مطالعه موردی: اندیشه سیاسی رهبران انقلاب اسلامی ایران. پژوهشنامه علوم سیاسی، 8 (32)، 123-150. dor:20.1001.1.1735790.1392.8.4.5.8

    - عابدی جعفری، حسن و همکاران (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت)، 5 (2)، 151-198. https://doi.org/10.30497/SMT.2011.163

    - عبدالعلی پور، قادر (1400). مفهوم‌شناسی قدرت ملی با رویکردی دینی. فصلنامه قدرت نرم، 11 (25)، 173- 199. https://www.spba.ir/article_134317.html

    - فاضل قانع، حمید (1400). قدرت. دانشنامه امام خمینی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

    - قادر زاده، هیرش، نوری، هادی و نیمی، عباس (1391). بازشناسی مفهوم قدرت در اندیشۀ فوکو. غرب‌شناسی بنیادی، 3 (2)، 107-127. https://occidentstudy.ihcs.ac.ir/article_694.html

    - قربانی، بهرنگ و همکاران (1401). بررسی ایده مقاومت در اندیشۀ امام خمینی. پژوهش‌های انقلاب اسلامی، 11 (40)، 215-235. https://www.roir.ir/article_148788.html

    - قربی، سید محمدجواد (1393). آسیب‌شناسی بیداری اسلامی از منظر امام خمینی. فصلنامه پژوهش‌های منطقه‌ای، 2(4)، 31-74. https://pma.journals.miu.ac.ir/article_2268.html

    - قربی، سید محمدجواد (الف 1394). مؤلفه‌های الهام‌بخشی و قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جهان اسلام. پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 5 (16)، 85-116. https://rjir.basu.ac.ir/article_1246.html

    - قربی، سید محمدجواد (ب1394). رهبری امام خمینی و انقلاب اسلامی؛ ویژگی‌های رهبری امام خمینی در فرایند انقلاب اسلامی. فصلنامه 15 خرداد، 13 (45)، 69-96. https://www.magiran.com/p1515291

    - قربی، سید محمدجواد (الف 1396). فرهنگ سیاسی و قدرت نرم در انقلاب اسلامی. فصلنامه عملیات روانی، 12 (46)، 131-154. https://www.magiran.com/p1816391

    - قربی، سید محمدجواد (ب 1396). مؤلفه‌های امنیت شخصی از منظر اندیشه امام خمینی. پژوهشنامه انقلاب اسلامی، (24)، 49-84.

      https://doi.org/10.22084/RJIR.2017.14240.2166

    - قربی، سید محمدجواد (1400). امنیت انسانی از دیدگاه امام خمینی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

    - قربی، سید محمدجواد (1401). فرایند تکاملی انقلاب؛ تبیین مراحل پنج‌گانه سیر تکامل انقلاب اسلامی. ساری: انتشارات جهاد دانشگاهی.

    - قربی، سید محمدجواد (الف1402). نظریه فرایندی تکامل انقلاب اسلامی؛ الگوها و ویژگی‌ها (از تکوین انقلاب تا مرحله توسعه تمدنی انقلاب). دولت پژوهی ایران معاصر، 9 (2)، 73-102. dor 20.1001.1.27831914.1402.9.1.3.3

    - قربی، سید محمدجواد (ب1402). تحلیل محتوای کمی منابع قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی. فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، 7 (24)، 97-136. dor: 20.1001.1.28212673.1402.7.3.4.7

    - قربی، سید محمدجواد (ج1402). مصادیق امنیت در حکومت اسلامی از منظر اندیشۀ امام خمینی. مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، 2 (5)، 160-183. https://www.journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/view/41

    - قربی، سید محمدجواد و جمشیدیها، غلامرضا (1399). راهبردهای استحکام اقتصادی نظام سیاسی اسلام از منظر آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی. مجله مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 8 (16)، 78- 180.dor: 20.1001.1.23295599.1399.8.2.3.5

     

    - قوامی، اشرف سادات و استیری، اکرم (1400). انقلاب اسلامی ایران. دانشنامه امام خمینی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

    - کشاورز شکری، عباس و همکاران (1393). مدل انقلاب اسلامی در اندیشۀ امام خمینی. پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 4 (10)، 51-70. https://rjir.basu.ac.ir/article_735.html

    - کمالی، سعید (1397). نظارت بر قدرت سیاسی در اندیشۀ حضرت امام خمینی. قم: مصباح اندیشه.

    - گرجی پور، حسین (1402). تبیین پایه‌های قدرت انقلاب اسلامی در استمرار فرایند انقلاب از منظر امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای. فصلنامه مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی، 1 (4)، 61-79.

     https://doi.org/10.22034/IRSJ.2024.454094.1051

    - لک زایی، رضا و ملکوتیان، مصطفی (1398). منابع سخت قدرت متعالی در اندیشۀ سیاسی امام خمینی. فصلنامه سیاست، 49 (51)، 783-803. https://doi.org/10.22059/jpq.2019.269804.1007338

    - مرتضوی، سید ضیاء (1400). حفظ نظام. دانشنامه امام خمینی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

    - مزینانی، محمدصادق (1400). بسیج مستضعفین. دانشنامه امام خمینی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

    - منتظری، مصطفی (1402). تبیین چهارچوب نظری قدرت در منظومه فقهی اسلام با تأکید بر اندیشه امام خمینی. فصلنامه راهبرد، 32 (109)، 607-626. https://doi.org/10.22034/rahbord.2024.419793.1604

    - منتظری، مصطفی و سلمانیان، حسنعلی (1401). دکترین مقاومت در اندیشه سیاسی امام خمینی. مطالعات انقلاب اسلامی، 19 (69)، 7-26.

    https://enghelab.maaref.ac.ir/browse.php

    - میر صادقی، سید داود (1397). انقلاب اسلامی و نقش حضرت امام خمینی در تولید قدرت نرم. گرگان: انتشارات نوروزی.

    - نامخواه، مجتبی (1394). نظریه انقلاب امام خمینی. فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، 2 (5)، 147-176. https://andishehsiyasi.ri-khomeini.ac.ir/article_39326.html

    • نورانی، امیر و مقدس، محمود (1402). دین و قدرت از قدرت معنوی تا قدرت سیاسی (مورد مطالعه انقلاب اسلامی ایران با تأکید بر نظریه فطرت امام خمینی). پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 13 (47)، 21-38 https://doi.org/10.22084/rjir.2023.27107.3568 .

     

    ‏- Berndtson, A. (1970). The Meaning of Power. Philosophy and Phenomenological Research, 31 (1), 73-84. doi:10.2307/2105981

    - Coccia, M. (2019). Theories of Revolution. In book: Global Encyclopedia of Public Administration, Public Policy, and Governance, Springer Nature Switzerland AG.

    - Dahl, R.A. (2007).The Concept of Power. Research and Behavioral Science, 2 (3), 201-215. doi.1002/bs.3830020303

    - Gebil, A. (1990). Causes of Political Revolution. Masters Theses, By: The Student Theses & Publications, Eastern Illinois University.

    - Huntington, p. (1968). Political Order in Changing Societies. New Haven: Yale University Press.

    - Maguire, M,. & Delahunt, B. (2017). Doing a Thematic Analysis: A Practical, Step-by-Step Guide for Learning and Teaching Scholars, All Ireland Journal of Higher Education, 8 (3), PP. 3351-3354.

     

  • تاریخ دریافت 11 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 16 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 22 آبان 1403