انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

ایدئولوژی‌های مدرن و تفکر انقلابی علی شریعتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
چکیده
شریعتی یکی از نظریه‌پردازان اصلی انقلاب اسلامی است و کار اصلی او طرح مکتب اسلام به‌مثابۀ یک ایدئولوژی انقلابی بوده است. برای درک ابعاد این ایدئولوژی، بررسی میزان تأثیرپذیری شریعتی از ایدئولوژی‌های رقیب سودمند است. در همین چهارچوب، هدف این مقاله بررسی چگونگی تأثیرات ایدئولوژی‌های ناسیونالیسم، سوسیالیسم و مارکسیسم بر اندیشه‌ورزی علی شریعتی است. روش کار استناد به داده‌های تاریخی و تحلیل محتوای کیفی است. نتایج تحقیق حاکی از تأثیر الهام‌بخش این ایدئولوژی‌ها بر ساختار تفکر علی شریعتی در تدوین ایدئولوژی انقلاب اسلامی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


- احمدی، حمید (1374). شریعتی در جهان، نقش شریعتی در بیدارگری اسلامی. تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم.
- احمدی، حمید (1383). از فراسوی مرزها، بازتاب جهانی اندیشۀ شریعتی. تهران: دانشگاه تهران.
- جمعی از نویسندگان گروه تاریخ (1395). مجموعه مقالات همایش علمی شریعتی و دانش تاریخ و همکاری میان‌رشته‌ای، به کوشش داریوش رحمانیان، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام، چاپ اول.
- چارلزدی، اسمیت (1383). روشنفکر، اسلام و نوسازی در اندیشه‌های هیکل و شریعتی. ترجمه حمید احمدی، تهران: نشر قصیده‌سرا.
- خستو، رحیم (1395). شریعتی «نفی فردیت» و انقلاب اسلامی. مجموعه مقالات همایش علی شریعتی و دانش تاریخ، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام، چاپ اول.
- راد، فیروز (1382). جامعه‌شناسی توسعه فرهنگی کندوکاوها و پنداشته‌های شریعتی. تهران: نشر چاپ بخش.
- رهنما، علی (1385). مسلمانی در جستجوی ناکجاآباد. ترجمۀ کیومرث قرقلو. تهران: نشر گام نو.
- زکریایی، محمدعلی (1374). سفر سبز: یادواره هجدهمین سالگرد شهادت دکتر علی شریعتی. تهران: انتشارات الهام، چاپ اول.
- سعیدی، جعفر (1376). شخصیت و اندیشۀ دکتر شریعتی. تهران: نشر چاپ بخش، چاپ پنجم.
- شریعت رضوی، پوران (1376). طرحی از یک زندگی (نقدها و نظرها). تهران: نشر چاپ بخش.
- شریعتی، احسان (1395). شریعتی و دانش تاریخ. مجموعه مقالات همایش علی شریعتی و دانش تاریخ، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام، چاپ اول.
- شریعتی، علی (1348). امت و امامت. تهران: انتشارات سپیده باوران، چاپ اول.
- شریعتی، علی (1380). چه باید کرد، مجموعه آثار 24. تهران: انتشارات قلم.
- شریعتی، علی (1385). بازگشت، مجموعۀ آثار 4. تهران: دفتر تدوین و تنظیم مجموعۀ آثار شریعتی.
- شریعتی، علی (1387). ابوذر، مجموعۀ آثار 3. تهران: انتشارات الهام، چاپ سیزدهم.
- شریعتی، علی (1388). جهت‌گیری طبقاتی اسلام، مجموعۀ آثار 10. تهران: انتشارات قلم، چاپ ششم.
- قریشی، فردین (1390). بازسازی اندیشۀ دینی در ایران، تحریر و تبیین جریان‌های مسلط. تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- قنبری، حسین (1381). شریعتی دیگر، بازخوانی شرح زندگی آثار دکتر شریعتی. تهران: انتشارات آفرینش، چاپ اول.
- ملکی راد، رسول (1387). شریعتی و نقش او در شکل‌گیری انقلاب اسلامی. تهران: انتشارات چاپ بخش.

  • تاریخ دریافت 27 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 20 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش 05 فروردین 1403