انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

ارائه و تبیین الگوی مدیریت جهادی در جامعۀ اسلامی مبتنی بر وصیت‌نامۀ الهی-سیاسی امام خمینی (ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای مدیریت دولتی، گرایش رفتار سازمانی، دانشگاه لرستان، ایران
چکیده
مدیریت جهادی یکی از ضرورت‌های انقلاب اسلامی است. هرجای سطوح مدیریتی در کشور که با آرمان‌ها و اصول اسلامی مدنظر بنیان‌گذار کبیر انقلاب منطبق بوده، کمتر دچار خطا بوده است. امروزه وضعیت اقتصادی مردم می‌طلبد مدیران به‌صورت جهادی وارد امور شوند و بدون هیچ‌گونه ترسی و با توجه به مسائل سیاسی و اجتماعی، بیشتر به حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم بپردازند. از آنجا که الگوهای مدیریتی غربی بر اصالت منافع تکیه دارند، نمی‌توانند در جامعۀ اسلامی مورد استفاده قرار گیرند؛ بنابراین بزرگان دین اسلام، خود الگویی مدیریتی در انواع و اشکال آن هستند. هدف پژوهش حاضر، طراحی و تبیین الگوی مدیریت جهادی در جامعۀ اسلامی، منطبق با اصول حکمرانی اسلامی و مبتنی بر وصیت‌نامۀ الهی-سیاسی امام خمینی (ره) است. روش این پژوهش کیفی است. استخراج داده‌ها و مؤلفه‌ها با روش تحلیل مضمون از وصیت‌نامۀ الهی-سیاسی حضرت امام خمینی (ره) بوده که با نرم‌افزار MAXQDA شبکۀ مضامین آن ترسیم شد. با مطالعۀ عمیق وصیت‌نامۀ الهی-سیاسی امام خمینی (ره) مضامینی که معرف مدیریت جهادی در جامعۀ اسلامی بودند، به‌صورت کدگذاری باز، محوری و گزینشی جمع‌آوری شدند. درنهایت کدهای استخراج‌شده به روش تحلیل مضمون در قالب 76 کد باز، 53 مضمون پایه و 10 مضمون سازمان‌دهنده و دو مضمون فرعی طبقه‌بندی شدند. یافته‌های پژوهش به‌صورت الگوی مدیریت جهادی در مدیریت جامعۀ اسلامی ارائه شد و دو شاخص فراگیر شامل ویژگی‌های اختصاصی و عمومی مدیر استخراج شدند. ویژگی‌های اختصاصی مدیر شامل ساده‌زیستی، دین‌مداری، ایثار و ازخودگذشتگی، بصیرت، خدامحوری، خدمتگزاری به مردم و انقلابی‌گری و ویژگی‌های عمومی مدیر شامل مدیر و مدبربودن، اعتقاد به قوانین الهی و کارآمدی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


- احمدی، مجید و روستا، علیرضا (1400). تبیین عملکرد جهادی مدیران با تأکید بر قرآن کریم، نهج‌البلاغه و بیانات عالمانۀ آیت العظمی امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی). رهیافت‌های نوین در مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، 1(3)، 80-100. dor:  20.1001.1.27835243.1400.1.3.5.2
- احمدزاده، رضا (1398). تحلیل مضمونی ویژگی‌های جهاد درآیات قرآن کریم. فصلنامه علمی تخصصی فرهنگ پژوهش،12(40)، 53-104 doi: 10.22081/fpq.2020.69887.
- امام خمینى، سید روح‏الله (1387). وصیت‌نامه سیاسى - الهى امام خمینى. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، چاپ 18.
- امیدی، علی و یوسف‌وند، سعید (1401). ارائۀ الگوی مدیریتی انقلابی در تراز جامعۀ اسلامی از دیدگاه مقام معظم رهبری. مطالعات راهبردی بسیج، 25(95)، 74-99. dor: 20.1001.1.1735501.1401.25.95.2.9
- باقر زاده، محمدرضا (1389). درآمدی بر نقش جهاد در تدوین دکترین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. معرفت سیاسی، 2(2)، 33-66.http://ensani.ir/file/download/article/20130115084544-9717-23.pdf
- بیک‌زاد، جعفر، رزم‌جو، مریم و رحمتی، مریم (1400). الگوسازی تأثیر مدیریت جهادی و رفتار سیاسی بر بهره‌وری نیروی انسانی با نقش واسطه‌ای فضیلت سازمانی. فصلنامه توسعه مدیریت و منابع انسانی و پشتیبانی، 16(60)، 27-54.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1787544
- حجازی‌فر، سعید (1394). چیستی و مؤلفه‌های مدیریت جهادی. فصلنامۀ دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 23 (3)، 95-122. https://journals.ihu.ac.ir/article_201829.html dor:
- جاسبی، عبداله (1380). اصول و مبانی مدیریت. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
- داوری اردکانی، رضا و شاکری، سید رضا (1388). امنیت سیاسی در اندیشۀ امام خمینی. دانش سیاسی، 5 (2)، 69-86. doi: 10.30497/pk.2010.17
- دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (23/10/1392). بیانات در دیدار با شهردار و اعضای شورای اسلامی شهر تهران.
- دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (12/5/1400). بیانات در تنفیذ حکم ریاست جمهوری آیت‌الله دکتر ابراهیم رئیسی.
- دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (24/7/1390). بیانات در دیدار دانشجویان کرمانشاه.
- دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (13/10/1395). بیانات در دیدار نخبگان و دانشجویان بسیجی مدال‌آور دانشگاه صنعتی شریف.
- رضایی، حسن و همکاران (1390). از حکمرانی اسلامی تا دولت معیار. مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری.
- رضوان‌خواه، سلمان و فاضلی دهکردی، مهدی (1390). احصا و بررسی مبانی، اصول و روش‌های کار و تلاش جهادی از منظر قرآن کریم. https://civilica.com/doc/834201
- روحانی، روح‌الله (1398). بازسازی معنایی جامعۀ اسلامی در اندیشه رهبر معظم انقلاب. فصلنامۀ علمی- تخصصی دانش انتظامی سمنان، 10(35)، 30-53. http://ensani.ir/fa/article/520967
- شامرادی، سیده نیلوفر و معظمی، مجتبی (1400). بررسی تأثیر مدیریت جهادی بر عملکرد سازمانی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی. رهیافت‌های نوین در مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، 1(2)، 103-115.
https://journals.iau.ir/article_683720.html
- طباطبایی، امیر، حسنی، پرخیده، مرتضوی، حامد و طباطبایی چهر، محبوبه (1392). راهبردهایی برای ارتقای دقت علمی در تحقیقات کیفی. مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، ۵ (۳)، 663-۶۷۰. http://dx.doi.org/10.29252/jnkums.5.3.663
- طوطیان اصفهانی، صدیقه، رجبی فرجاد، حاجیه و سیاه‌پور، غلامرضا (1400). شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های مدیریت جهادی در بنیاد شهید استان تهران. فصلنامه رهیافت‌های نوین در مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، 1(2)، 1-24.
https://journals.iau.ir/article_683714.html
- فقیهی، ابوالحسن و علیزاده، محسن (1384). روایی در تحقیق کیفی. فرهنگ مدیریت، 3(2)، 5-19.
https://jomc.ut.ac.ir/article_14228.html
- عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمدسعید، فقیهی، ابوالحسن و شیخ‌زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکۀ مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشۀ مدیریت راهبردی (اندیشۀ مدیریت)، 5(2)، 151-198. https://doi.org/10.30497/smt.2011.163
- عموزاد خلیلی، مجید و خاکپور، سیاوش (1392). نقش استراتژیک فرهنگ در مدیریت: بازشناسی مفهومی و مبانی اعتقادی. مجموعه مقالات برگزیدۀ اولین همایش علمی مدیریت جهادی. تهران: دبیرخانۀ دائمی مدیریت جهاد.
- محمدپور، احمد (1397). ضد روش: زمینه‌های فلسفی و زمینه‌های علمی در روش‌شناسی کیفی. قم: انتشارات لاگوس.
- نظری قزوینی، سمیرا، قهرمان‌زاده، نسترن، رحیمی جعفری، حسین و وکیل‌الرعایا، یونس (1400). طراحی و تبیین مدل توسعۀ کارآفرینی در مناطق روستایی مبتنی بر مدیریت جهادی. سومین همایش ملی مطالعات جدید در کارآفرینی و مدیریت کسب‌وکار، سمنان. https://civilica.com/doc/1380675
- نادری‌فر، علیرضا، پورکیانی، مسعود، زاینده‌رودی، محسن و شیخی، ایوب (1398). شاخص‌های مدیریت جهادی. نشریه خط‌مشی‌گذاری عمومی در مدیریت (رسالت مدیریت دولتی)، 10(34)، 87-103.
https://journals.srbiau.ac.ir/article_15226.html
- وفاجو، فریبرز، رنجبر، مقصود و حیدرپور، ماشاالله (1397). ارزیابی شاخص‌های حکمرانی خوب در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامۀ مطالعات سیاسی، 11(42)، 43-55. https://sanad.iau.ir/journal/jourm/Article/668693?jid=668693
 
 
-Attride-Stirling, J. (2001). Thematic networks: An analytic tool for qualitative research. Qualitative Research, 1, 385-405. https://doi.org/10.1177/146879410100100307
-Braun, V. & Clarke, V. (2006).Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, 77-101.
- Mowlana, H. (1986). Global information and world communication: New frontiers in
international relations. White plains. N. Y.: Longman, 23(1), 234-266.

  • تاریخ دریافت 22 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 05 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 16 اردیبهشت 1403