انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

بررسی تطبیقی تحول مواضع احزاب و گروه‌های سیاسی اصلاح‌طلب در ارتباط با کنش‌های جمعی اعتراضی در جمهوری اسلامی ایران (1378-1401)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی انقلاب، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار جامعه‌شناسی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
چکیده
در‌ این پژوهش مواضع حزب اتحاد ملت ایران اسلامی (جبهه مشارکت) و گروه سیاسی مجمع روحانیون مبارز از طیف اصلاح‌طلب در ارتباط با اعتراضات به وقوع پیوسته در بازه زمانی (1401-1378) بررسی شده است. برای انجام این پژوهش، به بیانیه‌های صادر شده در خصوص کنش‌های جمعی اعتراضی از‌ طرف دو تشکل سیاسی فوق مراجعه شده است. داده‌های به‌دست آمده به‌وسیلۀ روش تحلیل مضمون، مورد تحلیل قرار گرفته است. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش اصلی است که آیا مواضع حزب اتحاد ملت و مجمع روحانیون در ارتباط با اعتراضات (1401-1378) دارای تحول بوده؟ همچنین به دنبال پاسخ به این پرسش فرعی است که مواضع حزب اتحاد ملت و مجمع روحانیون نسبت به اعتراضات دارای چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی است؟ نتایج پژوهش نشان می‌دهد: مواضع مجمع روحانیون در خصوص حوادث بعد از انتخابات سال 1388 و حوادث سال 1401، نسبت به مواضع آن‌ها در حوادث سال 1396 دارای تحول بوده، ولی مواضع حزب اتحاد ملت در خصوص اعتراضات مورد بررسی، تحولی نداشته است. مواضع حزب اتحاد ملت و مجمع روحانیون مبارز در تأکید بر مردم‌سالاری، همه‌پرسی و آزادی بیان، انتقاد از نحوۀ حکمرانی و عملکرد جناح محافظه‌کار (اصول‌گرا) دارای تشابه و در رعایت اخلاق، دین‌داری صحیح، آموزه‌های دینی و تأکید بر ضرورت هوشیاری مردم جهت مقابله با فتنه‌ها و دشمنی آمریکا، دارای ‌تفاوت می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


- ابوالحسن شیرازی، حبیب اله و صحرایی، علیرضا (1397). نقش و تأثیر احزاب در ثبات سیاسی ایران؛ مطالعه موردی: دولت اصلاحات. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی انقلاب اسلامی، 1(3)، 67-112https://ensani.ir/fa/article/419862    . 
- اتحادیه، منصوره (1361). مرامنامه و نظامنامه‌های احزاب سیاسی ایران در دومین دوره مجلس شورای ملی. تهران: نشر تاریخ ایران.
- احمدزاده، رضا (1398). تحلیل مضمونی ویژگی‌های جهاد در آیات قرآن کریم. فصلنامه علمی - تخصصی فرهنگ پژوهش، 12(40)، 54-104.  https://fpq.bou.ac.ir/article_69887.html
- امام خمینى، سید روح‏الله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، چاپ 5، 22 جلدی.
- امانیان، حسین (1385). جریان شناسی سیاسی 1. تهران: سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع.
- پناهی، محمدحسین، خانیکی، هادی و امینی، سعیده (1392). تبیین جامعه‌شناختی تحول گفتمان مجمع روحانیون مبارز طی دو دهه 1376-1388. مجله جامعه شناسان،14(3)، 149-178. dor: 20.1001.1.17351901.1392.14.3.6.0
- حسین زاده، محمدعلی (1386). گفتمان‌های حاکم بر دولت‌های بعد از انقلاب در جمهوری اسلامی ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول.
- رحیمی شاد، ابوالفضل (1384). بررسی تحول در نظام ارزشی گروه‌های سیاسی حاکم پس از پیروزی انقلاب اسلامی. پایان نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی.
- ردادی، محسن، افتخاری، اصغر و درخشه، جلال (1394). تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه آیت الله خامنه‌ای. جستارهای سیاسی معاصر، 6 (3)، 53-72. https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/?_action=articleInfo&article=1910
- زیباکلام، صادق و مقتدایی، مرتضی (1393). احزاب سیاسی و نقش آن در توسعه سیاسی ایران. فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، 10(29)7-28. https://journals.iau.ir/article_523751_0.html
- شادلو، عباس (1379). احزاب و جناح‌های سیاسی ایران امروز. تهران: انتشارات گستره.
- شیخ‌زاده، محمد، عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمد سعید و فقیهی، ابوالحسن (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین. نشریه اندیشه مدیریت راهبردی، 5 (2)، 151-198. https://smt.isu.ac.ir/?_action=article&au=675&_au
- فلیک، اووه (1397). راهنمای روش تحقیق کیفی. ترجمۀ ستار محمدی تلوار، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
- مدیرشانه چی، محسن (1375). احزاب سیاسی ایران. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
- میرعلی محمدی، محمد (1375). بررسی مواضع احزاب و گروه‌های چپ‌گرا در جریان شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق(ع).
- میرزایی، خلیل (1396). کیفی‌پژوهی: پژوهش، پژوهشگری و پژوهش‌نامه‌نویسی. تهران: نشر فوژان.
- نریمان، سعید (1390). تحلیل گفتمان اندیشۀ سیاسی جامعه مدرسین حوزۀ علمیه در ارتباط با دیدگاه سیاسی امام خمینی. پایان نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی.
- نیک‌روش، ملیحه (1400). تحلیل مضمون (ماهیت اقدامات آمریکا علیه ایران) در گفتار امام خمینی. دو فصلنامه تاریخ‌نامه انقلاب، 5 (4)، 153-179. https://tarikhname.ri-khomeini.ac.ir/article_168411.html
- وردی زاده، نسرین (1385). بررسی نگرش سیاسی درون حاکمیت نسبت به نقش مردم در نظام سیاسی. پایان نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی.

  • تاریخ دریافت 13 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 21 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 20 اردیبهشت 1403