انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

بررسی نقش مدیریتی خانم مرضیه دباغ در عرصه فرهنگ ایثار و شهادت (مطالعه موردی: مدیریت معنوی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری تخصصی رشته ی مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 مدرس گروه معارف استان فارس
3 کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی دانشگاه کاشان، کاشان – ایران
چکیده
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی نقش مدیریتی خانم مرضیه حدیدچی «دباغ» در عرصه فرهنگ ایثار و شهادت قبل و بعد از انقلاب اسلامی، بامطالعه موردی مدیریت معنوی ایشان است. فرهنگ ایثار و شهادت در اسلام از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این فرهنگ ضامن بقای اسلام و بال سرخ عاشورایی تشیع، نماد مبارزه علیه ظلم و فساد برای تمامی جهانیان است. انقلاب اسلامی ایران به رهبری حضرت امام خمینی (ره) نیز با الگوگیری از این حرکت عظیم به پیروزی رسید. در این پژوهش برای نیل به هدف، از روش کیفی و از نوع تحلیل اسنادی استفاده شده است. ابزار پژوهش شامل کتب، آثار و متون تاریخی، اسناد، مصاحبه، منابع دیجیتال است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که خانم مرضیه دباغ هم قبل و هم بعد از پیروزی انقلاب، با الگوگیری از زنان صدر اسلام به‌ویژه حضرت زهرا (س) و زینب (س)، در عرصه‌های مختلف به‌ویژه در حوزة معنوی، نقش مدیریتی فعالی داشتند؛ اما مهم‌ترین بخش‌هایی که به‌طور مستقیم در بعد معنوی فرهنگ فعالیت داشتند، قبل از انقلاب شامل: برگزاری کلاس‌های قرآن و تفسیر، ارتباط مختلف با مراکز دانشگاهی، تلاش جهت تبلیغ و تکریم مقام شهدا، تبلیغات مربوط به مناسک حج است. بعد از انقلاب اسلامی شامل: هدایت و راهنمایی عاطفی و اخلاقی، تشویق افراد برای حضور در جبهه، انجام کارهای خیر و انسان‌دوستانه و غیره است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که خانم دباغ در نقش مدیریتی خود، نمونۀ بارزی از شخصیت ایثارگر و الگوی زن مبارز و انقلابی را به نمایش گذاشتند و نشان دادند که زن ایرانی در تاریخ معاصر این کشور با مدیریت معنوی خود نقش بسزایی در مبارزه علیه استبداد داخلی، استعمار خارجی و فرآیند پیروزی و استمرار انقلاب اسلامی داشته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


قرآن کریم.
- احمدی، معصومه؛ قربان­زاده، محمد (1390)، ادب انبیاء در قرآن، پایان­نامه دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه.
-احمدوند، فاطمه، اسکندری، مونا (1392)، زنی از تبار الوند: گذری بر سفر خانم دباغ به شوروی سابق و ابلاغ پیام حضرت امام (ره)، همدان: چنار.
- اعتماد، صادقه و محمد حسین ذوالفقاری (1393)، پایان­نامه دانشگاه جامعه الزهرا، حوزه علمیه خواهران قم.
اصغری، محمود (1385)، «مبانی دین و توسعه در اندیشه‌ی شهید مطهری»، پژوهش­های اجتماعی –اسلامی، ش 57.
اکبری، محسن و محمدمهدی گرجیان (1392)، اصول و مبانی احتجاج و اقناع در متون دینی با تأکید بر قرآن کریم، پایان­نامه دانشگاه مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
- بهادری فر، سمیه؛ خستو، رحیم؛ توسلی، مجید؛ ساعی، احمد (1400)، «واکاوی تجربه زیسته مرضیه حدیدچی دباغ و نقش عاملیت فردی او در کنشگری سیاسی نظامی»، ش 30، صص 32-7.
بهرامی، معصومه و سید حسن شفیعی دارابی (1395)، اهداف و نکته‌های تربیتی در تمثیلات قرانی، دانشگاه جامعه الزهرا، حوزه علمیه خواهران قم.
مهدوی یکتا، پروین و اصغر اخوی (1397)، نقش الگو در تربیت از منظر قران کریم و علوم تربیتی، پایان­نامه دانشگاه جامعه الزهرا، حوزه علمیه خواهران قم
رئیسی، رضا (1387)، خواهر طاهره (خاطرات خانم مرضیه‌ی حدیدچی «دباغ»)، تهران: نشر عروج.
رنج دوست، شهرام (1400)، «همبستگی مدیریت معنوی با نوآوری و عملکرد سازمانی پرستاران»، نشریه پژوهش در دین و سلامت، ش 26. صص 12-22.
حسینیان، روح‌الله (1381)، بیست سال تکاپوی اسلام شیعی در ایران 1340- 1320، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
حیدری، سجاد و حسن ستوده (1391)، سیمای زنان نیک و بد در قرآن، پایان­نامه دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه.
-سجادی، طاهره (1383)، خورشید واره؛ خاطرات طاهره سجادی «غیوران»، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-شفیعی، عالیه (1385)، پرواز با نور؛ دو روایت از زندگی خانم مرضیه‌ی حدیدچی (دباغ)، خاطرات و مبارزات، تهران: نشر عروج.
- عباسی مقدم، مصطفی (1379)، اسوه‌های قرآنی و شیوه‌های تبلیغی آن، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، حوزه علمیه.
غفاری هشجین؛ حیدری، زهرا (1393)، نقش خانم مرضیه دباغ در عرصه‌های فرهنگ ایثار و شهادت، قم: جباری.
-فرهنگی، علی و سید جمال‌الدین دین‌پرور (1392)، تأثیر الگو در سعادتمندی انسان با تکیه‌بر نهج‌البلاغه، پایان­نامه دانشگاه مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
کاظمی، محسن (1387)، خاطرات مرضیه‌ی حدیدچی (دباغ)، تهران: انتشارات سوره‌ی مهر.
مراد حاصلی خامنه، اعظم (1386)، تاریخ شفاهی مبارزات سیاسی زنان مسلمان (1357-1342)، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
مرتضوی. سید ضیاء، (1387)، «زنان، ایثار، شهادت در دوره معاصر»، مرکز اطلاعات و آمار شورای فرهنگی، سال 4. ش 1.
نصری، محسن (1390)، ایران؛ دیروز، امروز، فردا (تحلیلی بر انقلاب اسلامی ایران)، قم: دفتر نشر معارف.
 
-Mintzberg, Henry (2004), Managers, not MBAs: a hard look at the soft practice of managing and management development, Berrett-Koehler, pp. 464, ISBN 1-57675-275-5.
-Muwahed K. (2007), Spiritual management is a successful experience in the Islamic Republic of Iran, the first national conference on the Iranian Spiritual Culture and Management.

  • تاریخ دریافت 02 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 16 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 11 اسفند 1402