انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

نقد و بررسی نظریه هانتینگتون در باب برخورد تمدن‌ها با محک مبانی انسان‌‌شناختی اسلام با محوریت کرامت انسانی و حقوق بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه تهران، پردیس فارابی، قم، ایران
3 استاد حقوق عمومی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
چکیده
هانتینگتون صاحب نظریه برخورد تمدن‌ها معتقد است غرب دچار افول شده و برای احیای آن باید نظم نوینی در جهان ایجاد نمود. او با برتر دانستن تمدن غرب با طرح ایراداتی به‌ویژه در زمینه حقوق بشر، تمدن اسلامی را که تنها تمدن تهدیدکننده غرب است، به چالش می‌کشد. سؤال مبنایی مقاله حاضر این است که نسبت نظریه مزبور با مقولات حقوق بشر و کرامت انسانی چیست؟ طبق یافته‌های پژوهش که با پرداختن به موضوع کرامت انسان در حوزه حقوق بشر و مبانی اسلامی دریافت می‌شود؛ حقوق بشر مدعای نظریه‌پرداز مزبور، از محتوای کرامت ارزشی تهی مانده و حق حیات شایسته، آزادی مسئولانه و در نهایت حیات طیبه در آن وجود ندارد. نتیجه این امر گسترش مفاسد اجتماعی است و بدین ترتیب اشکالات ایشان در زمینه حقوق بشر بر تمدن اسلامی ناتمام است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
اسماعیلی، محسن و سیفی، محمدمهدی (1397)، «مؤلفه‌های کرامت ذاتی انسان در اندیشة علامه طباطبایی»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 48، ش 4.
امیری، مجتبی (1372)، ‏‎«نظریه‎ ‎رویارویی تمدن‌ها‎ ‎از‎ ‎دیدگاه‎ ‎منتقدان»‎،‎ ‎ماهنامه‎ ‎اطلاعات‎ ‎سیاسی‎- ‎اقتصادی،‎ ‎شمارگان 73 و 74‏.
انصاری، مرتضی (1415 ق)، المکاسب المحرمه، ج سوم، چ اول، قم: نشر کنگره.
جعفری، محمدتقی (1390)، حقوق جهانی بشر، تهران: موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
جعفری، محمدتقی (1370)، «حق کرامت انسانی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 27.
جوادی آملی، عبدالله (1375)، فلسفه حقوق بشر، چ اول، قم: مرکز نشر اسرا.
جوادی آملی (1384)، حق و تکلیف در اسلام، چ اول، قم: مرکز نشر اسرا.
حبیب‌زاده، محمدجعفر و رحیمی‌نژاد، اسماعیل (1386)، «کرامت انسانی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ مدرس علوم انسانی، دوره 11، ش 4.
حبیب‌زاده، توکل و فرج‌پور اصل مرندی، علی‌اصغر (1395)، «کرامت انسانی و ابتنای حقوق بشری و شهروندی مندرج در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر آن»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 46، ش 1.
حقیقت، صادق (1378)، گفتگوی تمدن‌ها و برخورد تمدن‌ها،‎ ‎قم: ‎انتشارات‎ ‎طه.
فلاحی، علی (1380)، پیامدهای 11 سپتامبر بر نظریه و دیدگاه‌های موجود در روابط بین‌الملل،‎ ‎معاونت‎ ‎سیاست‎ ‎خارجی،‎ ‎تهران: مرکز ‏تحقیقات‎ ‎استراتژیک.
کمالی گوکی، محمد و شکوری، ابوالفضل (1400)، «انسانِ تعین ناپذیر در اندیشة پیکودِلا میراندولا؛ بنیانی برای حقوق بشر غربی»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 51، ش 1.
گنجی، سارا (1399)، بررسی مبانی انسان شناختی اسلامی و مؤلفه‌های آن و ارائه راهکارهایی جهت تربیت شهروند مطلوب دینی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد تاریخ و فلسفه آموزش‌وپرورش، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد.
دورانت، ویل (1376)، تاریخ تمدن،‎ ‎ترجمه‎ ‎احمد‎ ‎آرام‎ ‎و‎ ‎دیگران،‎ ‎تهران:‎ ‎شرکت‎ ‎انتشارات‎ ‎علمی‎ ‎و‎ ‎فرهنگی.
سیدی نیا، سید اکبر (1387)، «کرامت انسانی و اقتصاد»، مجلۀ اقتصاد اسلامی، ش
شجاعی زند، علیرضا (1380)، ‏‎«نظریه‎ ‎برخورد‎ ‎تمدن‌ها‎»‎،‎ ‎بازتاب‎ ‎اندیشه،‎ ‎شماره 16‏.
طباطبایى، محمدحسین (1363)، ترجمه تفسیر المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طباطبایی، محمدحسین (1392)، المیزان فی تفسیر القرآن، الجلد الثالث عشر، قم: اسماعیلیان.
طباطبایی محمدحسین (1371)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 13، چ دوم، قم: مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.
علیخانی، علی اکبر (1385)، «کرامت انسانی و خشونت در اسلام»، پژوهشنامه علوم سیاسی، ش 3.
عمید زنجانی، عباسعلی و محمدمهدی توکلی (1386)، «حقوق بشر اسلامی و کرامت ذاتی انسان در اسلام»، فصلنامه حقوق، ش 4.
مصباح یزدی، محمدتقی (1380)، نظریه حقوقی اسلام، چ دوم، قم: انتشارات مؤسسۀ امام خمینی.
مظفری، آیت (1380)، «پیامبر اکرم (ص) و کرامت انسان»، فصلنامه حصون، ش 9.
مهاجرانی، عطاءالله (1377)، چیستی گفتگوی تمدن‌ها (مجموعه مقالات)‎‏، تهران:‎ ‎سازمان‎ ‎مدارک‎ ‎فرهنگی‎ ‎انقلاب‎ ‎اسلامی.
منتظری، حسینعلی (1383)، رسالۀ حقوق، چ چهارم، تهران: انتشارات سرایی.
منتظری، حسینعلی (1387)، پاسخ به پرسش‌هایی پیرامون مجازات‌های اسلامی و حقوق بشر، چ اول، تهران: ارغوان دانش.
واعظی، محمود (1383)، تحولات نظام بین‌الملل و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران،‎ ‎رساله‎ ‎رایزن‎ ‎یک،‎‎ ‎اداره‎ ‎کل آموزش، تهران: وزارت امور خارجه.
هانتینگتون، ساموئل (1373)، موج سوم در پایان سده بیستم،‎ ‎ترجمه‎ ‎احمد‎ ‎شهسا،‎ ‎تهران:‎ ‎انتشارات‎ ‎روزنه.
هانتینگتون، ساموئل (1380)، تمدن‌ها بازسازی نظام جهانی، ترجمه مینو احمد سرتیپ، تهران: کتاب‌سرا.
 
 
 
Campbell, henry. (1991). Black law’s dictionary. USA west publisher. P. 456
Cranston, M. (1973). What are human rights? London: the bodley head. p. 1
Fukuyama, Francis(1992). The End of History and the Last Man, New York
Oren,Ido (2003), Our Enemies and US: America's Rivalries and the Making of Political Science, Cornell University Press
Huntington, Samuel P. (1996). The clash of civilizations and the remaking of world order. Library of Congress Cataloging-in-Publication Data
Huntington, Samuel P.(1998), The Clash of Civilization and Remarking of World Order, ‎London,Touchstone
Huntington,Samuel P, (Summer, 1993), Foreign Affairs,Vol. 72, No. 3 22-49
T. (1984). Rights of man. Naw York. Penguin books Ltd.
Chaudary Amina (2007) On religion and politics: Noam Chomsky interviewed,Islamica Magazine, Issue 19
Mamdani, Mahmood (2001), “Good Muslim; An African Perspective”, SSRC‎
Smith, Steve (2001), The End of the Unipolar Moment: September 11 and the Future of World Order, Foreign Policy Journal
Schmitt, A. (2010). Why Still Criticize Huntington? (pp. 257-264). Nomos Verlagsgesellschaft mbH & Co. KG.‏
Kersting, W. (2002). Global human rights, peace and cultural difference: Huntington and the political philosophy of international relations. Kantian Review, 6, 5-34.‏
Murithi, T. (2007). A local response to the global human rights standard: The ubuntu perspective on human dignity. Globalisation, Societies and Education, 5(3), 277-286.‏
Kersting, W. (2001). Global human rights, peace and cultural difference. Huntington and the political philosophy of international relations. ARSP: Archiv für Rechts-und Sozialphilosophie/Archives for Philosophy of Law and Social Philosophy, 193-211.‏
Pasamonik, B. (2021). Cultural Barbarism in Relation to Women?: Huntington’s Theory and the German Case of Mass Sexual Assaults on New Year’s Eve 2015. In A Quarter Century of the “Clash of Civilizations” (pp. 89-103). Routledge.‏
de Miguel Beriain, I. (2018). Human dignity and gene editing: Using human dignity as an argument against modifying the human genome and germline is a logical fallacy. EMBO reports, 19(10), e46789.‏
Colson, C. W., & Cameron, N. M. D. S. (Eds.). (2004). Human Dignity in the Biotech Century: A Christian Vision for Public Policy. InterVarsity Press.‏
Mohammed, S. S. (2024). Islamic View towards International Relations. Indonesian Journal of Islamization Studies, 1(2), 173-196.‏
Pasamonik, B. (2021). Cultural Barbarism in Relation to Women?: Huntington’s Theory and the German Case of Mass Sexual Assaults on New Year’s Eve 2015. In A Quarter Century of the “Clash of Civilizations” (pp. 89-103). Routledge.‏
Yasin, S., & Hanif, K. (2024). Headscarf Issue in France and Samuel P. Huntington’s Theory of “The Clash of Civilizations”. INTERNATIONAL JOURNAL OF HUMAN AND SOCIETY, 4(1), 588-598.‏
Barber, C. (2022). Rare health conditions 61: Binswanger's disease, cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leukoencephalopathy, Huntington's disease and progressive supranuclear palsy. British Journal of Healthcare Assistants, 16(8), 364-368.

  • تاریخ دریافت 11 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 25 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 06 اسفند 1402