انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

واکاوی جامعه شناختی زیست جهان زنان ایرانی و مشارکت سیاسی - اجتماعی پس از انقلاب اسلامی ؛ مطالعه موردی: دانشجویان زن دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران و دانشگاه تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات
2 دانشگاه شاهد
3 دانشگاه آزاد
10.22034/fademo.2026.599551.1229
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی جامعه‌شناختی زیست‌جهان زنان ایرانی و تبیین فرایند مشارکت سیاسی-اجتماعی آنان پس از انقلاب اسلامی انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و راهبرد نظریه داده‌بنیاد (استراوس و کوربین) بر روی ۳۰ دانشجوی زن مقطع تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران و دانشگاه آزاد (واحد علوم و تحقیقات) که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، صورت گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند.



یافته‌ها نشان داد مشارکت سیاسی-اجتماعی زنان در بستر شرایط ساختاری، فرهنگی و تجربه زیسته شکل می‌گیرد. مقوله هسته «عاملیت مقاومتی زیست‌جهانی» بیانگر آن است که دانشجویان در مواجهه با تبعیض‌های جنسیتی، از تجربه زیسته نابرابری به آگاهی انتقادی و کنشگری فعال دست می‌یابند. در این فرایند، راهبردهایی مانند ادامه تحصیل به‌مثابه کنش مقاومتی، شبکه‌سازی زنانه، مشارکت دانشجویی و کنشگری در فضای مجازی، نقش مؤثری در بازسازی هویت و تقویت عاملیت ایفا می‌کنند. پیامدهای این الگو شامل شکل‌گیری هویت مقاومتی، تنوع‌بخشی به مشارکت و مواجهه با هزینه‌های روانی-اجتماعی است. این پژوهش با ارائه مدلی زمینه‌مند نشان می‌دهد عاملیت زنان، نه در تقابل صرف با ساختار، بلکه در دل آن و از طریق بازتفسیر تجارب زیسته شکل می‌گیرد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 06 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 17 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 17 شهریور 1405