انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

شناسایی شبکه مضامین موسیقی اعتراضی در ناآرامی های 1401

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای جامعه‌شناسی سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد مطالعات رسانه و پژوهشگر حوزه رسانه، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.
3 استادیار مدیریت، مؤسسه ابرار معاصر، تهران، ایران.
10.22034/fademo.2025.547925.1147
چکیده
اعتراضات سال 1401 که به دنبال فوت مهسا امینی رخداد از حیث پیچیدگی و گستردگی یکی از جدی‌ترین اعتراضات پس از انقلاب بود. در این اعتراضات، معترضین از ابزارهای متعدد و متکثر در عرصه‌های مختلف: فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، رسانه‌ای، حقوقی و... استفاده کردند. یکی از وجوه متمایز این اعتراضات با اعتراضات گذشته برجستگی بعد «فرهنگی و هنری» آن است. کنشگران جریان «هنر اعتراضی» با محوریت برخی از هنرمندان معترض توانستند در مدت کوتاهی آثار متعدد و الهام‌بخشی را برای تحریک و تشویق مردم به اعتراض منتشر کنند. در بین هنرهای مختلف، موسیقی اعتراض به دلیل سهولت در تولید و توزیع و همچنین نفوذ بالا در ذائقه‌ی مصرف رسانه‌ای نسل زد، نقش محوری در جریان هنر اعتراضی ایفا کرد. لذا در این مقاله تلاش خواهد شد به این سوال پاسخ داده شود که «شبکه مضامین موسیقی اعتراضی در اعتراضات 1401چگونه بوده است؟» برای پاسخ به این سوال داده‌های پژوهش به روش تحلیل مضمون تحلیل شده‌اند. از بین حدود 300 قطعه موسیقی جمع‌آوری شده، 27 قطعه با دو معیار ممیزه‌ی: میزان الهام‌بخشی و تعدد بارگیری، به عنوان جامعه نمونه انتخاب شد. شبکه مضامین ترسیم شده به عنوان نتیجه پژوهش، با داشتن 31 مضمون سازمان‌دهنده و 6 مضمون فراگیر، نشان می‌دهد جریان هنری چه چشم‌انداز و هنجارهایی را در اعترضات ترویج نموده و در تلاش برای جامعوی نمودن چه مطالباتی بوده است. بر اساس یافته‌ها، «سیاه‌نمایی وضعیت ایران» و «امیدبخشی به معترضین» و امکان رسیدن به «آزادی» و «رفاه» مشروط به «تداوم‌اعتراضات»، اصلی‌ترین مضامین القایی به مخاطبین است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 آذر 1404

  • تاریخ دریافت 28 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 13 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 01 آذر 1404