انقلاب پژوهی

انقلاب پژوهی

بازنمایی خشونت‌‎های ‎سیاسی ایران پساانقلاب در ایدئولوژی‌های اسلام‌گرایی، مارکسیستی و لیبرالیستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
10.22034/fademo.2025.529496.1119
چکیده
این مقاله به بررسی بازنمایی خشونت‌سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی (۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰) از منظر سه ایدئولوژی اصلی آن دوره یعنی اسلام‌گرایی، مارکسیسم و لیبرالیسم می‌پردازد. هدف اصلی این مطالعه، تحلیل چگونگی بازنمایی خشونت‌سیاسی در گفتارهای سیاسی مبتنی بر این ایدئولوژی‌ها است. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و تحلیل نشریات مرتبط با هر یک از ایدئولوژی‌ها جمع‌آوری شده‌اند. روش تحلیل، شامل بررسی هفت کنش زبانی جیمز پل جی (برجسته‌سازی، کنش‌سازی، هویت‌سازی، رابطه‌سازی، سیاست‌سازی، پیوندسازی و دانش‌سازی) است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بازنمایی خشونت‌سیاسی از سوی ایدئولوژی‌های اصلی این دوره مبتنی بر توجیه / تقبیح خشونت‌های‌سیاسی در چارچوب خشونت مشروع / خشونت نامشروع از طرف اسلام‌گرایان، اصالت و ضرورت خشونت در راستای تکامل تاریخی از طرف مارکسیست‌ها و خشونت‌پرهیزی از طرف لیبرال‌ها بوده است. مطالعه بازنمایی خشونت‌های‌سیاسی در بستر ایدئولوژی‌های این برهه، ما را به مفهوم فراگیر خشونت انقلابی رهنمون شد. در دوره پساانقلاب، هر یک از ایدئولوژی‌ها نقش‌های مختلفی در خلق وضعیت خشونت‌زده آن دوره ایفا کردند. اسلام‌گرایان از طریق نهادهای انقلابی، مارکسیست‌ها با مبارزه مسلحانه و لیبرالیست‌ها با تلاش‌های ناکافی برای گذار مسالمت‌آمیز، همگی به سهم خود در شکل‌گیری این وضعیت نقش داشتند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 مهر 1404

  • تاریخ دریافت 19 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 29 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 01 مهر 1404