The Revolutionary Research

The Revolutionary Research

Genealogy of the Construction of the Relationship Between the Religious Subject in the Kurdistan Quranic School and the Revolutionary Subject in the Islamic Revolution

Document Type : Original Article

Authors
Hesam Mohammadzadeh 1
Alireza Mollaei Tavani 2
Seyed Mohammad Rahim Rabbanizadeh 3
Ali Salari Shadi 3
1 Ph.D. student of Post-Islamic Iranian History, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran
2 Professor of Post-Islamic Iranian History, History Research Institute, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran.
3 Associate Professor of Post-Islamic Iranian History, History Research Institute, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran.
10.22034/fademo.2025.542473.1141
Abstract
A critical re-examination of the ideology and praxis of contemporary religious movements has become increasingly imperative. Among these is the Maktab-e Qur'an movement, which emerged in the (1356) in reaction to the intellectual and social transformations within Kurdish society, under the leadership of Ahmad Moffitzadeh. Utilizing a Foucauldian genealogical approach and drawing upon library resources and oral history, this study examines the disciplinary mechanisms employed by the Maktab-e Qur'an in Kurdistan to construct the religious subject, and interrogates the nature of its interconnection and relationship with the revolutionary subject of the Islamic Revolution. The central research question is: through what specific disciplinary techniques did Maktab-e Qur'an reproduce its religious subjects, and how did these mechanisms operate and interact with the Iranian revolutionary subject? Findings demonstrate that Maktab-e Qur'an, through the deployment of techniques such as Othering (designating groups like leftists, the Tariqah (Sufi order) movement, and traditional clerics as enemies), the rewriting of history (distorting historical narratives to control consciousness), the political economy of the body (managing subsistence to counter leftist appeals), spatial distribution (controlling individuals based on gender, age, and literacy), and self-cultivation (promoting repentance and norm internalization), coupled with homogenization with the central revolutionary subject (its insertion into the official state discourse), produced compliant and uniform religious subjects. Consequently, these techniques enabled Maktab-e Qur'an to construct a unique entity termed the "Maktabi Subject," characterized by ideological conformity, disciplinability, and distinctness from rival discourses, while simultaneously redefining the Kurdish subject as aligned and synonymous with the Iranian revolutionary subject.
Keywords
Ahmad Moftehzadeh
Foucault
religious subjectivity
Maktab-e Qur'an
disciplinary techniques
Subjects
- حزب دموکرات کردستان ایران (2021). اسناد حزب دموکرات کردستان. مرکز نشر حزب دموکرات کردستان ایران.
- حسامی، علی (گردآوری، تدوین و ترجمه) (1399). ما و انقلاب. علی حسامی، اربیل: التفسیر. (3 جلدی)
- خسروی، جمال و کچویان، حسین (1391). اسلام‌گرایی در کردستان و چالش­های ناسیونالیسم کردی و واگرایی: علل و زمینه‌ها (نمونه موردی: تطورات گفتمان مکتب قرآن). مجله راهبرد اجتماعی فرهنگی، 1 (3)، 39-74.
 dor:20.1001.1.22517081.1391.1.2.2.1
 -خوشحالی، بهزاد (بی­تا). کردستان روزهای بحران: احمد مفتی‌زاده، بی­جا، بی­نا.
- دریفوس، هیوبرت و رابینو، پل (1379). میشل فوکو (فراسوی ساختگرایی و هرمنوتیک). ترجمه حسین بشیریه، تهران: نی.
- راه حق، دنیا (1391). بررسی جریان مکتب قرآن و تأثیر آن بر مسائل سیاسی کردستان. پایان­نامه ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکزی تهران. قابل بازیابی از گنج، پایگاه اطلاعات علمی ایران، ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/68acae7c342b7cc3f49df4c0ccaffe2f?sample=1
- رعنایی، شهین (1397). اصلاحات ارضی در استان کردستان. تهران: شیرازه.
- روزنامه کوشش (12/3/1310)، سال نهم، شماره مسلسل 1568.
- روزنامه کوشش (24/4/1311)، سال دهم، شماره مسلسل 2036.
- عبدالله، سروت (2023). رهبری کاریزما و مکتبی عمل­گرا، سلیمانیه: سیما.
 - عبدالملکی، پیام و فرمانیان، مهدی (1395). جریان مکتب قرآن کردستان؛ قرائتی نو در سلفی گری. سلفی پژوهی، 2 (3)، 69-94. http://noo.rs/CFApT
- فوکو، میشل (1389). تولد زیست سیاست. ترجمه رضا نجف زاده، تهران: نی.
- فوکو، میشل (1390). تاریخ جنون. ترجمه فاطمه ولیانی، تهران: هرمس.
- فوکو، میشل (1391). مراقبت و تنبیه. ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نی.
- گادانی، جلیل (2008). پنجاه سال مبارزه. دهوک: موکریانی.
- مراد بیگی، حسین (2004). تاریخ زنده کردستان، چپ و ناسیونالیزم. بی­جا، نسیم.
- مشروح مذاکرات مجلس ملى (1307)، دوره‏7، جلسه 15.
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (الف1356). مسئولیت انسان در برابر خود و دیگران. کردی، روستای نگل، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (ب1356). هدف از تأسیس مدرسه قرآن. کردی، مدرسه قرآن سنندج، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (ج12/5/1356). شروع کلاس­ زنان مدارس قرآن، مراحل مختلف مدرسه قرآن. کردی، سنندج [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (الف1357). بازگشت به اسلام واقعی (آزادی). کردی/فارسی، مسجد جامع سنندج، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (ب1357). جبر و اختیار. کردی/فارسی، سنندج، صندوق خیریه، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (ج1357). شفاعت. کردی، بوکان، ترجان، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (د1357). تفاوت تفکر توحیدی و طاغوتی، تفرق و خطرات آن. خطبه جمعه، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (ه1357). ارکان اقتصاد اسلامی. کردی، سنندج، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (و1357). اقتصاد اسلامی. بی­جا، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (ح1357). معرفی حکومت اسلامی، نحوۀ اداره استان­ها، مطالبات اهل سنت. کردی، مسجد جامع امین، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (1358). حکومت اسلامی. کردی، بی­جا، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (گوینده) (1359). دین و انسان. کردی/فارسی، کرمانشاه، [فایل صوتی].
- مفتی‌زاده، احمد (1385). درباره کردستان. نشر نور.
- مفتی‌زاده، احمد (الف1395). جزوه وحدت اسلامی. تدوین شورای مدیریت مکتب قرآن.
- مفتی‌زاده، احمد (ب1395). حکومت اسلامی. تهران: احسان.
- مفتی‌زاده، احمد (ج1395). جزوه پرورش و آموزش. تدوین شورای مدیریت مکتب قرآن.
- نیچه، فردریش (1377). سودمندی و ناسودمندی تاریخ. ترجمه عباس کاشف و ابو تراب سهراب، تهران: فرزان روز.
- هادی فر، محمد (1398). بررسی اندیشه‌های کلامی مکتب قرآن و نقدهای وارد بر آن. رساله دکتری دانشگاه مذاهب. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/7768465723bbe32d304db3234be7497c/fulltext
 
- Cisney, V. W. & Morar, N. (Eds). (2016). Biopower: Foucault and beyond. The University of Chicago Press.
-Ezzatyar, A. (2016). The last mufti of Iranian Kurdistan: Ethnic and religious implications in the greater Middle East. Springer.
-Foucault, M. (2003). Abnormal: Lectures at the Collège de France, 1974–1975 (G. Burchell, Trans). Verso. (Original work published 1999).
-Foucault, M. (2009). Security, territory, population: Lectures at the Collège de France, 1977–1978. (G. Burchell, Trans). Picador.
- Genette, G. (1997). Paratexts: Thresholds of interpretation. (J. E. Lewin, Trans). Cambridge University Press. (Original work published 1987).
- Kendall, G. (1999). Using Foucault's methods. London & Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
- Lawlor, L. & Nale, J. (Eds). (2014). The Cambridge Foucault lexicon. Cambridge University Press.
- Lemm, V. & Vatter, M. (Eds). (2014). The government of life: Foucault, biopolitics, and neoliberalism. Fordham University Press.
-Nadesan, M. H. (2008). Governmentality, biopower, and everyday life. Routledge.
- Vali, A. (2011). Kurds and the state in Iran: The making of Kurdish identity. I.B. Tauris.
The Revolutionary Research
Volume 3, Issue 6 - Serial Number 6
December 2025
Pages 201-222

  • Receive Date 21 August 2025
  • Revise Date 17 September 2025
  • Accept Date 29 September 2025