The Revolutionary Research

The Revolutionary Research

An Analysis and Reinterpretation of the Concept of Resistance in the Political Thought of Imam Khomeini, Based on Modern Sovereignty

Document Type : Original Article

Authors
1 PhD Candidate in Political Thought, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
2 Professor of Political Science, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Political Science, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor of Political Science, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
10.22034/fademo.2025.538306.1136
Abstract
This article analyzes and reinterprets the concept of resistance in the political thought of Imam Khomeini by drawing on theories of sovereignty in modern political philosophy. The central issue of study is whether it is possible to offer a new analytical understanding of resistance in Imam Khomeini’s political thought based on modern sovereignty. The main research question explores how the concept of resistance in Imam Khomeini’s thought can be analyzed and interpreted in view of modern theories of sovereignty. Using a text-centered hermeneutic method, the study examines Imam Khomeini’s views alongside seminal theories of sovereignty by modern thinkers. The article’s hypothesis is that concepts such as Velayat-e Faqih, religious freedom, prudential rationality (maslahat), and cultural-economic self-sufficiency form a conceptual framework for resistance within the structure of Islamic sovereignty. The key contribution of this study lies in articulating the theoretical capacity of resistance in Imam Khomeini’s thought, both in terms of divine sovereignty and in its engagement with the modern world and rival political theories.
Keywords

- ابوالحسنی، علی (1394). تنهای شکیبا: احوال، افکار و آثار شیخ فضل الله نوری. تهران: مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه.
- اردبیلی، سید عبدالغنی (1381). تقریرات فلسفه امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ 4. (3 جلدی)
- امام خمینی، سید روح‌الله (1382). شرح حدیث جنود عقل و جهل. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ 16.
- امام خمینی، سید روح‌الله (1384). تفسیر سوره حمد. تهران: مؤسسه نشر و آثار امام خمینی.
- امام خمینی، سید روح‌الله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه نشر و آثار امام خمینی.
- ترکمان، محمد (1362). مجموعه‌ای از رسائل، اعلامیه‌ها، مکتوبات و روزنامه‌های شیخ فضل‌الله نوری. تهران: مهتاب.
- ترکمان، محمد (1374). آرا و اندیشه‌ها و فلسفه سیاسی مدرس. تهران: مرکز خدمات فرهنگی سالکان.
-توحدی، علی‌اصغر (1381). قرائت امام خمینی از سیاست. تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، چاپ 1.
- جعفری، علی‌اکبر و قربی، سید محمدجواد (1392). راهبردهای مقابله با سلطه فرهنگی نظام استکبار در اندیشه سیاسی امام خمینی. فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 3 (9)، 69-90.
- جوادی ارجمند، محمدجعفر و محمدی مصیری، علی (1398). خاستگاه اندیشه مقاومت در ایران. دو فصلنامه علمی پژوهش‌های سیاست اسلامی، 7 (16)، 362- 385. dor: 20.1001.1.23455705.1398.7.16.12.5
- خسروشاهی، سید هادی (۱۳۷۹). فداییان اسلام: تاریخ، عملکرد، اندیشه. تهران: مؤسسه اطلاعات، چاپ 2.
- روسو، ژان ژاک (1402). قرارداد اجتماعی. ترجمه غلامحسین زیرک‌زاده، تهران: امروز ما، چاپ 4.
- سهرابی، حمیدرضا و موسوی خو، سید محمد (1400). بررسی و تحلیل «انقلاب اسلامی» بر اساس نظریه استکبارستیزی امام خمینی. پژوهشنامه متین، 23 (91)، 111-137.
doi.org/ 20.1001.1.24236462.1400.23.91.5.9 :// https
- شریعت، فرشاد (1384). مبانی اندیشه سیاسی در غرب از سقراط تا مارکس. تهران: نی
- شریعت، فرشاد و قلی‌پور، محسن (1401). تبیین مفهوم مقاومت در اندیشه سیاسی امام خمینی. فصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، 10 (20)، 1-28. doi.org/10.22070/iws.2022.16181.2202 // https
- فراتی، عبدالوهاب (1380). اندیشه سیاسی امام خمینی. قم: احیاگران.
- فیرحی داود (1394). فقه و سیاست در ایران معاصر. تهران: اکسیر، چاپ 2.
- قربانی، بهرنگ، حقیقت، حمیدرضا و کاوه پیش‌قدم، سید محمدکاظم (1401). بررسی ایده مقاومت در اندیشه امام خمینی. فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی، 11(1)، 215-235.
- لاک، جان (1392). دو رساله حکومت. ترجمه فرشاد شریعت، تهران: نگاه معاصر، شولا.
- لک زایی، نجف (1384). سیر تطور تفکر سیاسی امام خمینی. تهران: انتشارات فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- متقی، ابراهیم (1397). عمل‌گرایی راهبردی در اندیشه سیاسی امام خمینی. فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، 5 (15)، 81-102.
- مدرسی، علی (1358). مدرس شهید. اصفهان: بنیاد فرهنگی و انتشاراتی بدر.
- منتظری، مصطفی و سلمانیان، حسنعلی (1401). دکترین مقاومت در اندیشه سیاسی امام خمینی. فصلنامه علمی مطالعات انقلاب اسلامی، ۱۹(۶۹)، 7-26. dor/20.1001.1.20085834.1401.19.69.1.3
- هابز، توماس (1400). لویاتان. ترجمه حسین بشیریه، تهران: نی، چاپ 6.
- هگل، فردریش (1400). عناصر فلسفۀ حق. ترجمه مهبد ایرانی طلب، تهران: قطره، چاپ 8.
- یاقوتی، ابراهیم و عرب احمدی، فاطمه (1398). آزادی مقاومت در اندیشه فقه سیاسی انقلاب اسلامی ایران با رویکرد بر نظر امام خمینی. پژوهشنامه متین، 21 (84)، 151-171.dor/20.1001.1.24236462.1398.21.84.7.3
 
- Bodin, J.(1995). Six Books Of The Commonwelth. Translated by Tooley, M. Oxford: Alden Press.
-Hegel, G.)1991). Elements of the Pilosophy of Righ.Translated by Nisbet. H: Cambridge University.
-Hegel, G.)2018). The Phenomenology of Spirit. Translated by Michael, Inwood, Oxford University.
-Hobbes, T.)1651). Leviathan. Hamilton: McMaster University.
-Rousseau, J.)1994). Discourse on Political Economy and The Social Contractract. Translated by Betts. Oxford University.
Volume 3, Issue 6 - Serial Number 6
December 2025
Pages 175-200

  • Receive Date 31 July 2025
  • Revise Date 19 August 2025
  • Accept Date 18 December 2025