The Revolutionary Research

The Revolutionary Research

Convergence and Divergence of Religious and Secular Intellectuals after the Islamic Revolution

Document Type : Original Article

Author
Giti Poorzaki
Assistant Professor of Political Thought in Islam, Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution, Tehran, Iran
10.22034/fademo.2025.510189.1091
Abstract
The two streams of religious and secular intellectuals have experienced varying relationships with each other throughout Iran's contemporary history. Understanding the developments in these transformations leads to a deeper understanding of Iran's contemporary history. The aim of this study is to examine the evolution of these relationships after the Islamic Revolution. Hence, the main question is what was the process of divergence and convergence between the two streams of secular and religious intellectuals after the revolution and which stream played a more prominent role in producing linguistic goods in the intellectual field? The study found that after the first decade of the revolution, when the linguistic goods of religious intellectuals were in convergence with the field of religion, the greatest distance was formed from the secular intellectuals. However, in the 1970s and 1980s, religious intellectuals, in a flourishing and independence from the field of jurisprudence, were able to turn to creating ideas and linguistic goods that attempted to make the compatibility of religion with the concepts of democracy and freedom, and human rights the symbolic capital of the intellectual field. After the 1990s, it was gradually the reproduction of the linguistic goods of secular intellectuals that once again became the symbolic capital of the field, and religious intellectuals increasingly spoke in the language and rhetoric of secular intellectuals. In answering the main question, Bourdieu's method and theory have been used.
Keywords
Secular intellectuals
religious intellectuals
Bourdieu
intellectual developments in Iran
linguistic goods
Subjects
- آخوندزاده، میرزا فتحعلی (2537). رساله قرتیکا، مقالات فلسفی. ویراسته حسین محمد زاده صدیق، تهران: کتاب ساوالان.
- آزموده (7/2/1400). نسل بی‌روشنفکر. روزنامه اعتماد، شماره 4913.
https://www.etemadnewspaper.ir/fa/Main/Detail/167059
- اسلامی ندوشن، محمدعلی (1357). نظامی منطبق با مصلحت و خیر مردم. مجله فردوسی، 19، 5 -8.
- انصاری، لیلا (1395). روشنفکران عرفی و بسیج سیاسی در انقلاب اسلامی ایران. رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.
- انصاری، حسن (8/3/1400). پایان روشنفکری دینی. https://www.cgie.org.ir/fa/news/264423
 - براهنی، رضا (1358). در انقلاب ایران چه شده است و چه خواهد شد. تهران: انتشارات کتاب زمان.
- بروجردی، مهرزاد (1378). روشنفکران ایرانی و غرب. ترجمه جمشید شیرازی، تهران: نشر فرزان.
- بوردیو، پی‌یر (1387). درباره تلویزیون و سلطۀ ژورنالیسم. ترجمه ناصر فکوهی، تهران: انتشارات آشیان.
- بوردیو، پی‌یر (1380). نظریه کنش، دلایل عملی و انتخاب عقلانی. ترجمه مرتضی مردیها، تهران: انتشارات نقش و نگار.
- پاشا زاده، بهزاد، صالحی نجف‌آبادی، عباس و ترابی، قاسم (1401). بررسی علل گرایش به عرفی‌گرایی نزد روشنفکران معاصر ایرانی (با تأکید بر نظریات عبدالکریم سروش و محمد مجتهد شبستری). ماهنامه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 5 (11)، 224-242.                                 doi.org/10.3015/psi.2022.323021.2914      https://
 - پرهام، مهدی (1353). آزادی بردگان انرژی. مجله نگین، 107. https://ensani.ir/fa/article/307845
- پرهام، مهدی (1354). فرهنگ تعاون. مجله نگین، 11(130)، 155-160. 
https://ensani.ir/fa/article/308040
- پرهام، مهدی (1357). جمهوری اسلامی و مسئله زنان. مجله نگین، 14 (164)، 7-12.
https://ensani.ir/fa/article/journal-number/31715
- پورزکی، گیتی (1403). تحول در عادت‌واره‌های میدان روشن‌فکری عرفی در مواجهه با مدرنیته و غرب. دو فصلنامه علمی پژوهش سیاست نظری، 36، 1-27. https://political.ihss.ac.ir/Journal/DetailNews/386 
- حاج جوادی، علی‌اصغر (1349). مبانی فرهنگ در جهان سوم. تهران: انتشارات توس، چاپ سوم.
- حسینی زاده، محمدعلی (1389). اسلام سیاسی در ایران. تهران: انتشارات دانشگاه مفید، چاپ دوم.
- درینی، ولی محمد، تابان، محمد، نامدار جویمی، احسان، ویسه، صید مهدی و احمدی زاده، علی‌رضا (1395). نقش سرمایه نمادین مبتنی بر الگوی ایرانی– اسلامی در تحکیم نهاد خانواده اسلامی با تأکید بر سیره رضوی (موردمطالعه، شهروندان شهر اصفهان). فرهنگ رضوی، 4 (15)،7-46. dor:20.1001.1.23452560.1395.4.15.1.6
- رحیمی، مصطفی (1358). جمهوری و حکومت اسلامی مغایر یکدیگرند، (گفتگو با مصطفی رحیمی). مجله فردوسی، 21، 16-18.
 - سروش، عبدالکریم (الف 1385). سنت روشنفکری دینی. ماهنامه مدرسه، 5، 15-19.
- سروش، عبدالکریم (ب 1385). بسط تجربه نبوی. تهران: مؤسسه فرهنگی صراط.
- سروش، عبدالکریم (1370). رازدانی و روشنفکری دینی. تهران: مؤسسه فرهنگی صراط.
- شایگان، داریوش (1372). آسیا در برابر غرب. تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ دوم.
- طالبوف، عبدالرحیم (1357). سیاست طالبی. (مقاله ملکی)، به کوشش رحیم رئیس­نیا و علی کاتبی، تهران: انتشارات علم.
- عبدالکریمی، بیژن (1401). پرسش از امکان امر دینی در جهان معاصر. تهران: نقد فرهنگ.
- عنایت، حمید (بی‌تا). جهانی از خودبیگانه. مجموعه مقالات: دین و دنیا، بی‌جا.
- عنایت، محمود (1358). راپرت. مجله نگین، 174، 53- 57.
https://ensani.ir/fa/article/284359
- فصیح، امان‌الله (1386). روشنفکران دینی و عرفی شدن در سپهر دین. علوم سیاسی، 10(37)،11- 44.
https://psq.bou.ac.ir/article_11907.html
- کاظمی، عباس (8/4//1401). نگاهی به فرازوفرود جریان نواندیشی دینی در ایران.
https://www.cgie.org.ir/fa/news/267137
- قریشی، فردین (1384). بازسازی اندیشه دینی در ایران. تهران: انتشارات قصیده‌سرا.
- مجتهد شبستری، محمد (1376). هرمنوتیک، کتاب و سنت. تهران: انتشارات طرح نو.
- ملکیان، مصطفی (1385). شالوده‌شکنی انفسی، دربارۀ نواندیشی دینی و سنت. خردنامه همشهری، شمارۀ 5. http://noo.rs/hZs9w
- میرزا ملکم خان (1325). مجموعه آثار میرزا ملکم خان. به­کوشش هاشم ربیع زاده، مطبعه مجلس.
- نراقی، احسان (1354). غربت غرب. تهران: انتشارات امیرکبیر چاپ دوم.
- نراقی، احسان (1356). طمع خام. تهران: انتشارات توس.
- Bidet, G. (1979). Questions to pierre Bourdieu. Critique of Anthropology.
Carig, C. (1995). Bourdieu Perspectives, Polity Press. -
 
 
 
 

  • Receive Date 04 March 2025
  • Revise Date 01 May 2025
  • Accept Date 09 May 2025