The Revolutionary Research

The Revolutionary Research

A Model to Explain the Nature of Pahlavi II Government with an Overview of Government Theories

Document Type : Original Article

Authors
abbas keshavarz shokri 1
Ghodsi Alizadeh saylab 2
1 Professor of Political Science, Faculty of Humanities, Shahed University, Tehran, Iran.
2 Visiting Assistant Professor of Islamic Revolution Political Studies, Shahed University, Tehran, Iran
10.22034/fademo.2025.464096.1047
Abstract
This article was written with the aim of understanding the nature and structure of Pahlavi II government. Therefore, it seeks to answer the main question, what was the nature of the second Pahlavi government? To answer this question, the document analysis method, which is one of the qualitative methods, has been used. With this method, the available documents including books, articles and theses have been reviewed. For this purpose, the second Pahlavi government was evaluated in the form of different theories about the government, and finally, with the conducted investigations, a composite model was obtained to explain the nature of the second Pahlavi government. In this model, while defining the correlation between the characteristics of the Pahlavi government, which is an amalgamation of the characteristics of sultanate, absolutist, rentier, authoritarian and dependent governments, the vulnerabilities of this government are also shown. The hybridity of the second Pahlavi government model increased its vulnerability and caused its downfall.
Keywords
Pahlavi government
political monopoly
economic monopoly
informality
particularism
Subjects

  • -آبراهامیان، یرواند (1389). ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.

    - امام‌جمعه‌زاده، سیدجواد و معصومی، سیدداود (1389). رانتیریسم و تأثیر آن بر رابطه دولت و احزاب در ایران (57-1330). جستارهای سیای معاصر، 1 (1)، 40-33.

    https://ensani.ir/file/download/article/20120504173400-9037-2.pdf

    - اطاعت، جواد (1386). ماهیت دولت در ایران؛ سیاست و سلطه‌اقتدارگرای بوروکراتیک. اطلاعات سیاسی- اقتصادی، 246-245، 147-138.  https://ensani.ir/fa/article/journal/400

    - بشیریه، حسین(1377). جامعه‌شناسی سیاسی: نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی. تهران: نشر نی.

    - بشیریه، حسین(1393). فروپاشی دولت مطلقه. ترجمه علی اردستانی، ماهنامه مهرنامه، 38، 58-52. 

    - پارسا، میثاق (1377). توسعه اقتصادی و دگرگونی سیاسی (تحلیلی مقایسه‌ای از ایالات متحده، روسیه، نیکاراگوئه و ایران). ترجمه علی مرشدی زاد، نامه پژوهش، 3 (10-11)، 101-37. https://www.sid.ir/paper/461711/fa

    -پالمر، رابرت روزول (1340). تاریخ جهان نو، ترجمه ابوالقاسم طاهری، تهران: انتشارات امیرکبیر.

    - پوجی، جان فرانکو (1380). تکوین دولت مدرن. ترجمه بهزاد باشی، تهران: نشر آگه.

    - حاجی‌یوسفی، امیرمحمد (1376). رانت، دولت رانتیر و رانتیریسم، یک بررسی مفهومی. اطلاعات سیاسی- اقتصادی، 126-125، 155-152. https://ensani.ir/file/download/article/20101210130307-755.pdf       

    -رهبری، مهدی(1391)، «بررسی تطبیقی نظریه دولت اقتدارگرای بوروکراتیک با ایران عصر پهلوی سال‌های (1342-1332)»، پژوهش‌نامه حقوق و علوم‌سیاسی دانشگاه مازندران. http://mehdirahbari.blogfa.com

    - ساعی، احمد(1375). نظریات توسعه و توسعه‌نیافتگی. تهران: نشر علوم نوین.

    - ساعی، احمد (1377). مسائل سیاسی- اقتصادی جهان سوم. تهران: انتشارات سمت. 

    - سینایی، وحید (1384). دولت مطلقه، نظامیان و سیاست در ایران. تهران: نشر کویر.

    - سو، آلوین. (1378). تغییر اجتماعی و توسعه: مروری بر نظریات نوسازی، وابستگی و نظام جدید. ترجمه محمود حبیبی مظاهری، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

    - شکاری، عبدالقیوم (1379). نظریه دولت تحصیلدار و انقلاب اسلامی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

    - عظیمی، فخرالدین(1372). بحران دمکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ‌مهدوی و بیژن نوذری، تهران: نشر البرز.

    - فوران. جان (1377). مقاومت شکننده تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی. ترجمه احمد تدین، تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا.

    -کاتوزیان، محمد علی(1373). اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی. تهران: نشر مرکز.

    -کاتوزیان، محمد علی(1390). تضاد دولت و ملت نظریه تاریخ و سیاست در ایران. تهران: نشر نی.

    -کاردوزو، هنریک (1359) .وابستگی و توسعه در آمریکای‌لاتین. ترجمه ف. حسامیان، تهران: انتشارات تندر.

    -کشاورزشکری، عباس و عابدینی نجف‌آبادی، الهه (1393). ویژگی‌های دولت پهلوی دوم و آسیب‌پذیری آن در مقابل بسیج انقلابی. جامعه‌شناسی تاریخی، 6(2)، 32-1. https://jhs.modares.ac.ir/article-25-9105-fa.html

    -گازیوروسکی، مارک.ج (1371). سیاست خارجی آمریکا و شاه: ایجاد یک حکومت سلطه‌پذیر در ایران. ترجمه جمشید زنگنه، تهران: انتشارات رسا.

    - مرکز نشر اسناد لانه جاسوسی آمریکا (1366). اسناد لانه جاسوسی آمریکا. تهران: مرکز نشر اسناد لانه جاسوسی آمریکا.  

    - نوروزی، نصرالله (1375). ساخت قدرت شخصی و فروپاشی حکومت پهلوی. فصلنامه راهبرد، 9، 191-157.

    https://ensani.ir/fa/article/128891

    - وینسنت، اندرو (1371). نظریه‌های دولت. ترجمه حسین بشیریه، تهران: نشر نی.

    • هانتینگتون، ساموئل(1370). سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر علم.

     

    -Anderson, P. (1975). Lineages of The Absolutist State. London: New Left Books.

    -Beblawi, H. Luciani, G. (1975). The Rentier State. London: Croom Helm.

     -Collier, D. (1980). The Bureaucratic Authoritarian Model. in the new Authoritarianism in Latin America. 

                                                                                    

     

The Revolutionary Research
Volume 2, Issue 4 - Serial Number 4
December 2025
Pages 7-54

  • Receive Date 14 September 2024
  • Revise Date 20 October 2024
  • Accept Date 20 November 2024