پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 12 21 From Disruption to Solidarity: An Analysis of the Mechanisms for Continuing Political Cohesion of the Iranian People in the Post-War Era with Israel از گسست تا همبستگی: واکاوی سازوکارهای تداوم انسجام سیاسی مردم ایران در دوران پساجنگ با اسرائیل 1 26 233277 10.22034/fademo.2025.548018.1148 FA عبدالرضا احمدی أتویی استادیار گروه معارف دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-1417-7160 Journal Article 2025 09 19 In recent decades, Iranian society has witnessed a persistent confrontation between two dominant political discourses: the supporters and opponents of the Islamic Republic. This ideological divide has weakened political cohesion and deepened social polarization. The central question of this study is how the 12-Day Iran–Israel War (June 2025) served as a “critical juncture” that redefined these rival discourses, fostered national solidarity, and what mechanisms can sustain this unity in the post-war context.The main objective is to identify and explain mechanisms of sustaining political cohesion in post-war Iran. Sub-objectives include analyzing the roots of pre-war discourses, examining the role of domestic and foreign media in shaping solidarity, and exploring how the concept of the “Other” was redefined after the war.This qualitative, descriptive-analytical study applies Laclau and Mouffe’s discourse analysis framework. The research corpus consists of discourse texts related to the 12-Day War, purposefully selected and analyzed using qualitative content analysis, conceptual coding, and discourse interpretation.Findings reveal that the war, by generating a shared external threat, redefined key signifiers such as “homeland,” “independence,” and “security” as common elements between opposing discourses. This symbolic convergence reduced polarization and created a renewed sense of national unity. Media played a key roleــofficial outlets emphasized resistance, while independent and online media highlighted defense of Iranian identity.The study concludes that sustaining post-war cohesion requires managing conflicts, fostering dialogue, building trust in media, and pragmatically redefining the “Other.” Ultimately, the 12-Day War created an opportunity to rebuild national identity and transcend political divides. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 13.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Zar'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">جامعه ایران در دهه‌های اخیر شاهد تقابل دو گفتمان عمده سیاسی بوده است: گفتمان موافقان جمهوری اسلامی و گفتمان مخالفان آن. این شکاف گفتمانی موجب تضعیف انسجام سیاسی و افزایش قطبی‌سازی اجتماعی شده بود. مسئله اصلی این پژوهش آن است که جنگ دوازده‌روزه ایران و اسرائیل (خرداد ۱۴۰۴) چگونه زمینه‌ساز بازتعریف گفتمان‌های رقیب و شکل‌گیری همبستگی ملی شد و چه سازوکارهایی می‌تواند تداوم این انسجام را در دوران پساجنگ تضمین کند. هدف اصلی تحقیق، شناسایی و تبیین سازوکارهای تداوم انسجام سیاسی مردم ایران در دوران پساجنگ است. اهداف فرعی شامل تحلیل ریشه‌های گفتمان‌های متقابل پیش از جنگ، بررسی نقش رسانه‌های داخلی و خارجی در شکل‌دهی همبستگی و بازتعریف مفهوم «دیگری» در فضای پساجنگ می‌باشد. این پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی است و با رویکرد تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه انجام شده است. جامعه آماری شامل متون گفتمانی مرتبط با جنگ 12‌روزه است که به‌صورت هدفمند انتخاب و با ابزارهایی مانند تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری مفهومی و تفسیر گفتمانی بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که جنگ 12 ‌روزه با ایجاد تهدید خارجی مشترک، موجب بازتعریف دال‌هایی چون «وطن»، «استقلال» و «امنیت» به‌عنوان عناصر مشترک هر دو گفتمان شد. این بازتعریف شکاف میان موافقان و مخالفان را موقتاً کاهش داد و نوعی همبستگی ملی نوپدید ایجاد کرد. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد که تداوم انسجام سیاسی در دوران پساجنگ مستلزم مدیریت اختلاف، گفتگوی دموکراتیک، بازتعریف واقع‌گرایانه مفهوم «دیگری» و تقویت اعتماد رسانه‌ای است. درمجموع، جنگ 12‌روزه فرصتی برای بازسازی هویت ملی و عبور از قطبی‌سازی سیاسی فراهم کرد.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_233277_d146abe4a9febd0b473f0a865f3350f6.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 12 21 Leadership and Development: The Role of Deng Xiaoping's Strategic Rationality in the Development of Post-Revolutionary China رهبری و توسعه؛ نقش عقلانیت استراتژیک رهبری دنگ شیائو‌پینگ در توسعه چین پساانقلابی 27 49 230531 10.22034/fademo.2025.536834.1133 FA سیروس بنیادی دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0009-0001-1065-4441 فریبرز ارغوانی پیرسلامی دانشیار روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-6180-7751 Journal Article 2025 07 24 The events of revolutions in different geographical contexts, although they initially showed similar results, such as the spirit of change and excitement, have subsequently determined different paths, and this has been mainly due to the type of leadership in the post-revolutionary era. The fact that Deng Xiaoping's leadership in China, unlike Mao, resulted in growth and development that was called the miracle of the century; an event that was so rapid is more than anything else an indication of a leader's understanding of the requirements of continuing the revolution with achievement-making; a role that has, of course, been neglected and ignored, because from whatever angle this development is considered, Deng's leadership and the role of his strategic rationality in the development of China today are undeniable. In this regard, the central question of this article is: What role has Deng's strategic rationality played in China's development today, and what indicators and components does this strategic rationality comprise? The findings of this study, using the method of historical content analysis related to Deng's political literature and his politics in Chinese history, show that the development experience of post-revolutionary China was indebted to Deng's leadership, which paved the way for development thanks to strategic rationality; a strategic rationality that included indicators such as political tragic thinking, the policy of maintaining the status quo, prioritizing issues, reality as a guiding light for policy, pragmatism, and the creation of self-correcting mechanisms. رخداد انقلاب‌ها در بسترهای مکانی مختلف، اگرچه در ابتدا نتایجی مشابه همچون روحیه تغییر و هیجان را به همراه داشت، اما در ادامه مسیرهای متفاوتی را رقم زد؛ که عمدتاً ناشی از نوع رهبری در دوران پساانقلابی بود. اینکه رهبری دنگ ‌شیائوپینگ در چین، برعکس مائو، رشد و توسعه‌ای را رقم زد که از آن به معجزۀ قرن یاد شد، بیش از هر چیز نشان از درک یک رهبر از اقتضائات تداوم انقلاب با دستاورد سازی است؛ نقشی که البته مورد غفلت و بی‌توجهی قرارگرفته است؛ چراکه از هر زاویه‌ای که این توسعه مورد توجه قرار گیرد، رهبری دنگ و نقش عقلانیت استراتژیک او در توسعه چین امروز غیرقابل‌انکار است. درهمین‌راستا، سؤال اصلی این مقاله بدین گونه است که عقلانیت استراتژیک رهبری دنگ چه نقشی در توسعۀ چین امروز داشته و این عقلانیت استراتژیک از چه شاخص‌ها و مؤلفه‌های برخوردار است؟ یافته‌های این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای تاریخی مرتبط با ادبیات سیاسی دنگ و سیاست ورزی وی در تاریخ چین، نشان می‌دهد که تجربه توسعۀ چین پساانقلابی، مرهون رهبری چون دنگ بود که به لطف عقلانیت استراتژیک خود، زمینه‌ساز توسعه شد؛ این عقلانیت استراتژیک دارای شاخص‌های همچون تراژیک‌اندیشی سیاسی، سیاست حفظ وضع موجود، اولویت‌بندی مسائل، واقعیت چراغ راهنمای سیاست، عمل‌گرایی و ایجاد سازوکارهای‌های خود اصلاح‌کننده است.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_230531_5b267f24ef930f62c0d0f2aae88c5f70.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 11 22 The Evolution of the Islamist Intellectual-Political Movement during the Second Pahlavi Era: From Fada'iyan-e Islam to the Islamic Coalition Societies فرایند تحول جریان فکری‌ـ ‌سیاسی اسلام‌گرایان در دورۀ پهلوی دوم: از فدائیان اسلام تا هیأت‌های مؤتلفه اسلامی 51 74 233798 10.22034/fademo.2025.548874.1150 FA علی مرادی بهمئی استادیار علوم سیاسی، گروه معارف، دانشگاه افسری امام حسین(ع)، تهران، ایران. 0009-0009-8162-8599 بهنام رشیدی زاده استادیار گروه علوم سیاسی، پژوهشکده مطالعات سیاسی، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)، قم، ایران. Journal Article 2025 09 24 <span style="font-size: 13.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: 'B Zar'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">Islamism, as one of the most significant intellectual and political currents in contemporary Iran, played a fundamental role in the socio-political developments, especially during the Second Pahlavi period. Confronted with the Pahlavi modernization process, this movement sought both to preserve the religious identity of society and to redefine the relationship between tradition and modernity within the framework of political Islam. The importance of investigating this subject lies in the fact that a precise understanding of the internal transformations of the Islamist movement makes it possible to recognize the historical context for the emergence of the Islamic Revolution and the subsequent discursive developments. The main research question addressed by this study is: What trajectory of transformation, in terms of ideology, organization, and political action, did the Islamist movement undergo during the Second Pahlavi era? Accordingly, this study adopts a qualitative approach, employing the “political current analysis” method to examine the transformation of this movement from the emergence of Fada'iyan-e Islam to the formation of the Islamic Coalition Societies. Research data have been collected through documentary study and content analysis of historical sources. The findings indicate that Islamism during this period evolved from a reactive and radical movement toward greater organization and institutionalization in the form of cohesive associations. This metamorphosis paved the way for its influential role in the Islamic Revolution. <span lang="AR-SA" style="font-size: 13.0pt; font-family: 'B Zar'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">اسلام‌گرایی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جریان‌های فکری ـ سیاسی ایران معاصر، نقشی اساسی در تحولات سیاسی ـ اجتماعی به‌ویژه در دورۀ پهلوی دوم ایفا کرده است. این جریان در مواجهه با فرایند مدرنیزاسیون پهلوی، ضمن تلاش برای حفظ هویت دینی جامعه، به بازتعریف نسبت سنت و تجدد در قالب گفتمان اسلام سیاسی پرداخت. اهمیت مطالعه این موضوع ازآن‌روست که فهم دقیق دگرگونی‌های درونی جریان اسلام‌گرا، شناخت بسترهای تاریخی شکل‌گیری انقلاب اسلامی و تحولات گفتمانی پس‌ازآن را ممکن می‌سازد. سؤال محوری این پژوهش آن است که جریان اسلام‌گرا در دورۀ پهلوی دوم چه فرایند تحولی را از نظر ایدئولوژی، سازمان‌دهی و عمل سیاسی پشت سر گذاشته است؟ براین‌اساس، تحقیق حاضر با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش «جریان‌شناسی سیاسی» به تحلیل تحولات این جریان از ظهور فدائیان اسلام تا شکل‌گیری هیأت‌های مؤتلفه اسلامی می‌پردازد. داده‌های پژوهش از طریق مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای منابع تاریخی گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اسلام‌گرایی در این دوره از یک حرکت واکنشی و رادیکال به سمت سازمان‌یافتگی و نهادینه‌ شدن در قالب تشکل‌های منسجم تحول یافت و این دگردیسی زمینه‌ساز نقش‌آفرینی مؤثر آن در انقلاب اسلامی گردید.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_233798_aa217f84b4d0bd2234146ae061c5294c.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 11 22 Discourse Analysis of the Tudeh Party During the Islamic Revolution of Iran تحلیل گفتمان سوسیالیسم حزب توده در جریان انقلاب اسلامی ایران 75 100 228362 10.22034/fademo.2025.540292.1138 FA حسینعلی قجری استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 08 14 This article analyzes the socialist discourse of the Tudeh Party during the Iranian Islamic Revolution (1978-1979) using Ernesto Laclau and Chantal Mouffe’s discourse theory. Employing discourse analysis, it examines the representation and structuring of key concepts such as nodal points, master signifiers, empty signifiers, moments, identity, and subject position within the party’s socialist discourse. Data were collected from primary Tudeh Party texts through purposive sampling and analyzed qualitatively based on Laclau and Mouffe’s theoretical framework. The findings indicate that the discourse frames the four dimensions of economy, society, culture, and politics within Marxism-Leninism. Marxism-Leninism serves as the nodal point and master signifier of this discourse, with its adherents identifying as Marxist-Leninists and labeling others as non-Marxist-Leninists. Empty signifiers include equality, justice, freedom, independence from capitalism, and progress. Key moments encompass class, party, struggle, democracy, justice, freedom, imperialism, capitalism, and socialism. This discourse rejects the existing despotic monarchy, constitutional monarchy, liberalism, Islamic monarchy, and Maoism, positioning socialism as its desired political myth and ideal state. این مقاله به تحلیل گفتمان سوسیالیستی حزب توده در انقلاب اسلامی ایران (۱۳۵۷) با استفاده از نظریه گفتمان ارنستو لاکلاو و شانتال موفه می‌پردازد. با روش تحلیل گفتمان، چگونگی بازنمایی و سامان‌دهی مفاهیم کلیدی همچون نقطه کانونی، دال برتر، دال تهی، دقایق و هویت در گفتمان حزب توده بررسی شده است. داده‌ها از متون دسته اول حزب توده با نمونه‌گیری هدفمند و تحلیل کیفی استخراج شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد گفتمان حزب توده در قالب مارکسیسم- لنینیسم چهار حوزه اقتصاد، اجتماع، فرهنگ و سیاست را معنا می‌بخشد. نقطه کانونی و دال برتر این گفتمان مارکسیسم- لنینیسم است که حاملان آن خود را مارکسیست-لنینیست و دیگران را غیرمارکسیست-لنینیست می‌دانند. دال‌های تهی شامل برابری، عدالت، آزادی، استقلال از سرمایه‌داری و پیشرفت است. دقایق مهم گفتمان طبقه، حزب، مبارزه، دموکراسی، عدالت، آزادی، امپریالیسم، سرمایه‌داری و سوسیالیسم هستند. این گفتمان نظام سلطنتی استبدادی، سلطنت مشروطه، لیبرالیسم، سلطنت اسلامی و مائوئیسم را نفی کرده و سوسیالیسم را به‌عنوان وضعیت مطلوب و اسطوره سیاسی خود معرفی می‌کند.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_228362_fca068272f43e49bd2c43e2d43c32da4.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 12 21 A Comparative Study of the Nature of the Protests in Iran From 2009 to 2019 بررسی مقایسه‌ای ماهیت اعتراضات 1388 تا 1398 ایران 101 126 232384 10.22034/fademo.2025.531804.1125 FA قربانعلی قربان زاده سوار دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. 0009-0007-4053-695X محمد کامکاری دانشجو دکتری علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0000-0001-5130-5582 Journal Article 2025 06 30 Social and political transformations often emerge through popular protests, reflecting public discontent and structural weaknesses in political and social systems. In Iran, the period from 2009 to 2019 witnessed three major protest waves: the Green Movement (June 2009), the December 2017–January 2018 unrest, and the November 2019 protests triggered by a sudden fuel price hike. This study examines their core similarities and differences, hypothesizing an evolution in nature-from political to economic, and ultimately socio-economic. Using a descriptive-analytical and comparative library-based approach, the research draws on media reports and academic sources. The 2009 protests were primarily political, centered in Tehran and major cities, led by urban youth, students, and the middle class demanding electoral legitimacy and civil rights. In contrast, the 2017- 2018 protests arose from economic grievances—unemployment, corruption, and inflation- and were leaderless, non-ideological, and rooted in marginalized urban and provincial areas. Participants were largely workers and unemployed youth. The 2019 protests, sparked fuel price increase, rapidly spread across 24 provinces-including small towns and rural regions-expressing deep socio-economic frustration. Comparative analysis reveals a clear shift: early protests emphasized political rights, while later ones focused on economic survival. Geographically, unrest expanded from 8 provinces in 2009 to 24 in 2019. Findings indicate that socio-economic distress has become the main driver of instability. The study concludes that unmet livelihood demands increasingly fuel mass dissent. It recommends that Iranian authorities prioritize structural economic reforms, reduce corruption, strengthen social protections, and enhance transparency in decision-making to restore public trust and prevent future cycles of unrest. تحولات اجتماعی و سیاسی در جوامع انسانی گاهی در قالب اعتراض‌های مردمی بروز می‌یابد؛ اعتراض‌هایی که افزون بر بازتاب نارضایتی عمومی، آینه‌ای از چالش‌های ساختاری نظام‌های سیاسی و اجتماعی نیز هستند. ایران نیز در بازه‌ زمانی ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۸ شاهد چنین تحولاتی بوده است. سؤال اصلی پژوهش این است: اعتراض‌های ایران در سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۸ چه شباهت‌ها و تفاوت‌های ماهوی با یکدیگر دارند؟ فرضیۀ پژوهش آن است که ماهیت اعتراض‌ها از سیاسی به اقتصادی و سپس به ترکیبی از مطالبات اقتصادی‌ـ ‌اجتماعی تغییر یافته است. روش پژوهش، تحلیلی‌ـ‌کتابخانه‌ای و مبتنی بر داده‌های موجود، گزارش‌های رسانه‌ای و مطالعات منتشرشده است. جنبش سبز ماهیتی سیاسی داشت و عمدتاً در تهران و شهرهای بزرگ رخ داد؛ شرکت‌کنندگان آن جوانان شهری، دانشجویان و طبقۀ متوسط بودند که در پی حقوق سیاسی و مشروعیت انتخاباتی بودند. در مقابل، اعتراض‌های دی‌ماه ۱۳۹۶ ریشه در مشکلات اقتصادی، فساد و بیکاری داشت؛ بدون رهبری، غیر ایدئولوژیک و بیشتر در مناطق حاشیه‌ای و کارگری رخ داد. شرکت‌کنندگان اصلی آن را کارگران و جوانان بیکار تشکیل می‌دادند. اعتراض‌های آبان ۱۳۹۸ نیز در پی افزایش ناگهانی قیمت بنزین شکل گرفت و با ماهیتی اقتصادی‌ـ ‌اجتماعی در ۲۴ استان کشور گسترش یافت. در نتیجه، مقایسه‌ این سه دوره نشان می‌دهد که ماهیت اعتراض‌ها از سیاسی به اقتصادی‌ـ‌ اجتماعی تحول یافته و گسترۀ جغرافیایی آن‌ها نیز افزایش یافته است. براین‌اساس، پیشنهاد می‌شود دولت و نظام سیاسی توجه جدی‌تری به مطالبات اقتصادی و معیشتی مردم داشته باشند و اصلاحات ساختاری و شفافیت در تصمیم‌گیری‌ها را در دستور کار قرار دهند.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_232384_4298dc6d530c811632efe76f0d89c92a.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 11 22 The Impact of the Ashura Discourse on the Formation of Collective Identity and Justice-Oriented Movements in the Contemporary World: A Sociological Study Based on Shia Foundations تأثیر گفتمان عاشورا بر شکل‌گیری هویت جمعی و جنبش‌های عدالت‌خواهانه در جهان معاصر: مطالعه‌ای جامعه‌شناختی بر مبانی شیعی 127 154 233436 10.22034/fademo.2025.547208.1145 FA محمد معرفت دانشیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-7124-1237 Journal Article 2025 09 15 This study aims to examine the impact of the Ashura discourse on the formation of Shia collective identity and its role in inspiring justice-oriented movements in the contemporary world, employing an interdisciplinary approach combining sociology and theology. The main research question is: How does the Ashura discourse contribute to the reinforcement of Shia collective identity and the development of contemporary justice-oriented movements? The sub-questions focus on the Qur’anic and theological components, the relationship between Ziyarat Ashura and collective identity and social capital, and the interdisciplinary reinterpretation of Ashura in social action. The research adopts a descriptive-analytical methodology of the interdisciplinary type, integrating the analysis of religious texts, Ziyarat Ashura, and sociological sources. The findings indicate that Ashura, as a socio-religious discourse, consolidates key elements of collective identity, including justice-seeking, allegiance to the Imamate, and martyrdom, while the symbolic and ritual reproduction in Ziyarat Ashura generates symbolic and social capital. This capital plays a pivotal role in mobilizing and guiding both domestic and transnational justice-oriented movements, such as the Islamic Revolution in Iran, Hezbollah in Lebanon, and Shia movements in Iraq and Bahrain. The study concludes that an interdisciplinary rereading of Ashura, combining Qur’anic teachings and Ziyarat Ashura with sociological theories, provides a novel framework for analyzing collective identity and justice-oriented action, effectively elucidating the role of religion in contemporary social transformations. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر گفتمان عاشورا بر شکل‌گیری هویت جمعی شیعی و الهام‌بخشی آن به جنبش‌های عدالت‌خواهانه در جهان معاصر، با رویکرد میان‌رشته‌ای جامعه‌شناسی ـ الهیات انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که «گفتمان عاشورا چگونه در تقویت هویت جمعی شیعی و تولید جنبش‌های عدالت‌خواهانه معاصر نقش دارد؟» و سؤالات فرعی آن به مؤلفه‌های قرآنی و الهیاتی، رابطۀ زیارت عاشورا با هویت جمعی و سرمایۀ اجتماعی و بازخوانی میان‌رشته‌ای عاشورا در کنش اجتماعی اختصاص دارد. روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و از نوع مطالعات میان‌رشته‌ای با تلفیق تحلیل متون دینی، زیارت عاشورا و منابع جامعه‌شناختی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که عاشورا به‌عنوان یک گفتمان دینی ـ اجتماعی، مؤلفه‌های هویت جمعی شامل عدالت‌خواهی، ولایت‌پذیری و شهادت‌طلبی را تثبیت کرده و با بازتولید نمادین و آیینی در زیارت عاشورا، سرمایۀ نمادین و اجتماعی ایجاد می‌کند. این سرمایۀ نمادین در بسیج و هدایت جنبش‌های عدالت‌خواهانه ملی و فراملی، ازجمله انقلاب اسلامی ایران، حزب‌الله لبنان و جنبش‌های شیعی عراق و بحرین، نقش محوری داشته است. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که بازخوانی میان‌رشته‌ای عاشورا، با تلفیق آموزه‌های قرآنی و زیارت عاشورا با نظریه‌های جامعه‌شناختی، الگویی نوین برای تحلیل هویت جمعی و عدالت‌خواهی ارائه می‌کند و نقش دین در تحولات اجتماعی معاصر را به‌طور مؤثر روشن می‌سازد.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_233436_bbf89ab219cd00f426edbe1596a71718.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 11 22 The Effects of the Rentier State on the Formation of Civil Society in Iran (A Case Study of the Ahmadinejad and Rouhani Governments) آثار دولت رانتیر بر شکل گیری جامعه مدنی در ایران ( مطالعه موردی دولت احمدی نژاد و روحانی) 155 173 230530 10.22034/fademo.2025.518144.1099 FA باب اله فتحی دانشجوی دکترای علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، زنجان، ایران. 0009-0009-4128-375X مهدی خوش خطی استادیار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، زنجان، ایران. 0000-0001-7997-8092 سیّد فرشید جعفری پابندی استادیار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، زنجان، ایران. Journal Article 2025 04 21 Iran’s dependence on oil revenues has profoundly shaped its political and economic structures, resulting in the formation of a rentier state. This study examines how the rentier state structure has affected the formation and functioning of civil society, focusing on the governments of Ahmadinejad (2005–2013) and Rouhani (2013–2021). Using descriptive-analytical methods, the findings indicate that the rentier state, by reducing the government’s dependence on society, limiting accountability, and concentrating power, has hindered the growth of independent non-governmental organizations and weakened civic participation. Despite differences in oil revenues and political discourse, both administrations reproduced rentier dynamics, obstructing the emergence of a strong and independent civil society in Iran. اتکای ایران به درآمدهای نفتی تأثیر عمیقی بر ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشور گذاشته و منجر به شکل‌گیری دولت رانتیر شده است. این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه ساختار رانتیر دولت ایران بر شکل‌گیری و عملکرد جامعه مدنی تأثیر گذاشته است، با تمرکز بر دولت‌های احمدی‌نژاد (۱۳۸۴–۱۳۹۲) و روحانی (۱۳۹۲–۱۴۰۰). با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی، نشان داده شده است که ساختار رانتیر با کاهش وابستگی دولت به جامعه، تضعیف پاسخگویی و تمرکز قدرت، مانع رشد سازمان‌های مستقل غیردولتی و کاهش مشارکت مدنی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود تفاوت در درآمد نفتی و گفتمان سیاسی، هر دو دولت دینامیک‌های رانتیر را بازتولید کرده‌اند و این امر مانع شکل‌گیری جامعه مدنی قوی و مستقل در ایران شده است.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_230530_c9e6fddaf17233f940a1d8cb0a23c581.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 12 21 An Analysis and Reinterpretation of the Concept of Resistance in the Political Thought of Imam Khomeini, Based on Modern Sovereignty تحلیل و بازخوانی مفهوم مقاومت در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) مبتنی بر حاکمیت مدرن 175 200 230532 10.22034/fademo.2025.538306.1136 FA محسن قلی پور دانشجوی دکترای اندیشۀ سیاسی، دانشکده معارف و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران. 0000-0001-8182-8544 فرشاد شریعت استاد اندیشۀ سیاسی، دانشکده معارف و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران. 0009-0001-2547-4689 امید شفیعی قهفرخی استادیار اندیشۀ سیاسی، دانشکده معارف و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران. 0000-0003-1380-5978 محمد صادق نصرت پناه دکترای اندیشۀ سیاسی، دانشکده معارف و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران. 0000-0002-4324-705X Journal Article 2025 07 31 This article analyzes and reinterprets the concept of resistance in the political thought of Imam Khomeini by drawing on theories of sovereignty in modern political philosophy. The central issue of study is whether it is possible to offer a new analytical understanding of resistance in Imam Khomeini’s political thought based on modern sovereignty. The main research question explores how the concept of resistance in Imam Khomeini’s thought can be analyzed and interpreted in view of modern theories of sovereignty. Using a text-centered hermeneutic method, the study examines Imam Khomeini’s views alongside seminal theories of sovereignty by modern thinkers. The article’s hypothesis is that concepts such as <span style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi; font-style: normal;">Velayat-e Faqih, religious freedom, prudential rationality (<span style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi; font-style: normal;">maslahat), and cultural-economic self-sufficiency form a conceptual framework for resistance within the structure of Islamic sovereignty. The key contribution of this study lies in articulating the theoretical capacity of resistance in Imam Khomeini’s thought, both in terms of divine sovereignty and in its engagement with the modern world and rival political theories. این مقاله با تکیه ‌بر نظریه‌‌های حاکمیت نزد فیلسوفان سیاسی مدرن به تحلیل و بازخوانی مفهوم مقاومت در اندیشۀ سیاسی امام خمینی می‌پردازد. مسئلۀ اصلی پژوهش، بررسی امکان ارائه تحلیل جدیدی از مفهوم مقاومت در بازخوانی اندیشۀ سیاسی امام مبتنی بر حاکمیت مدرن است. پرسش اصلی آن است که چگونه می‌توان مفهوم مقاومت در اندیشۀ امام را با توجه به نظریه‌های مدرن حاکمیت تحلیل و تفسیر کرد.<span lang="AR-SA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"> پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش هرمنوتیک متن‌محور، دیدگاه‌های امام خمینی را در کنار نظریات شاخص حاکمیت مدرن مورد تحلیل قرار می‌دهد. فرضیۀ مقاله آن است که مفاهیمی مانند ولایت‌فقیه، آزادی دینی، عقلانیت مصلحت‌محور و خودکفایی فرهنگی- اقتصادی، چهارچوبی مفهومی برای مقاومت در قالب حاکمیت اسلامی پدید می‌آورند. دستاورد مهم این پژوهش تبیین ظرفیت نظری مقاومت در اندیشۀ امام، هم ناظر به وضع حاکمیت الهی و هم در گفتگو و تعامل با واقعیت جهان نو و اندیشه‌های رقیب است.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_230532_6bb4770ada3745ebc7cdb3398aed764a.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 11 22 Genealogy of the Construction of the Relationship Between the Religious Subject in the Kurdistan Quranic School and the Revolutionary Subject in the Islamic Revolution تبارشناسی برساخت نسبت سوژه دینی در مکتب قرآن کردستان با سوژه انقلابی در انقلاب اسلامی 201 222 230794 10.22034/fademo.2025.542473.1141 FA حسام محمدزاده دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران 0000-0003-1720-8062 علیرضا ملائی توانی استاد تاریخ ایران بعد از اسلام، پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. سید محمد رحیم ربانی زاده دانشیار پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. علی سالاری شادی دانشیار تاریخ ایران بعد از اسلام، پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. Journal Article 2025 08 21 A critical re-examination of the ideology and praxis of contemporary religious movements has become increasingly imperative. Among these is the Maktab-e Qur'an movement, which emerged in the (1356) in reaction to the intellectual and social transformations within Kurdish society, under the leadership of Ahmad Moffitzadeh. Utilizing a Foucauldian genealogical approach and drawing upon library resources and oral history, this study examines the disciplinary mechanisms employed by the Maktab-e Qur'an in Kurdistan to construct the religious subject, and interrogates the nature of its interconnection and relationship with the revolutionary subject of the Islamic Revolution. The central research question is: through what specific disciplinary techniques did Maktab-e Qur'an reproduce its religious subjects, and how did these mechanisms operate and interact with the Iranian revolutionary subject? Findings demonstrate that Maktab-e Qur'an, through the deployment of techniques such as Othering (designating groups like leftists, the Tariqah (Sufi order) movement, and traditional clerics as enemies), the rewriting of history (distorting historical narratives to control consciousness), the political economy of the body (managing subsistence to counter leftist appeals), spatial distribution (controlling individuals based on gender, age, and literacy), and self-cultivation (promoting repentance and norm internalization), coupled with homogenization with the central revolutionary subject (its insertion into the official state discourse), produced compliant and uniform religious subjects. Consequently, these techniques enabled Maktab-e Qur'an to construct a unique entity termed the "Maktabi Subject," characterized by ideological conformity, disciplinability, and distinctness from rival discourses, while simultaneously redefining the Kurdish subject as aligned and synonymous with the Iranian revolutionary subject. بازخوانی و نقد اندیشه و کنش جریان‌های دینی معاصر، ضرورتی دوچندان یافته است. جریان «مکتب قرآن» یکی از این جریان‌هاست که در دهۀ پنجاه، در واکنش به تحولات فکری و اجتماعی جامعۀ کردستان و به رهبری احمد مفتی‌زاده، شکل گرفت. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد تبارشناسی فوکویی و با تکیه ‌بر منابع کتابخانه‌ای و تاریخ شفاهی، به بررسی سازوکارهای انضباطی به‌کاررفته در مکتب قرآن کردستان در جهت برساخت سوژۀ دینی می‌پردازد و نسبت این سوژه با سوژۀ انقلابی در بستر انقلاب را تحلیل می‌کند. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مکتب قرآن با چه تکنیک‌های انضباطی به بازتولید سوژه‌های دینی می‌پرداخت و این مکانیسم‌ها چگونه در تعامل و ارتباط با سوژۀ انقلابی ایرانی قرار می‌گرفتند؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مکتب قرآن با بهره‌گیری از مجموعه‌ای از تکنیک‌های انضباطی نظیر دیگری‌سازی (معرفی گروه‌هایی مانند چپ‌ها و جریان طریقت و روحانیون سنتی به‌عنوان دشمن)، بازنویسی تاریخ (تحریف روایت‌های تاریخی برای کنترل ذهنیت)، اقتصاد سیاسی بدن (مدیریت معیشت برای مقابله با جذابیت‌های چپ)، توزیع مکانی (کنترل افراد بر اساس جنسیت، سن و سواد) و پرورش خود (ترغیب به توبه و هنجارپذیری)، همریختسازی با سوژة مرکزی انقلابی (جای دهی در گفتمان رسمی) سوژه‌های دینی مطیع و یکدست را می‌ساخت. درنتیجه، این تکنیک‌ها به مکتب قرآن امکان داد تا سوژه‌ای خاص با عنوان «سوژۀ مکتبی» را برساخت کند؛ سوژه‌ای با ویژگی‌های ایدئولوژیک، انضباط‌پذیر و متمایز از دیگر سوژه‌ها در فضای فکری کردستان. هم‌زمان این سوژه در چهارچوب انقلاب اسلامی، هم‌راستا با سوژۀ انقلابی ایرانی تعریف و هویت‌مند می‌شد.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_230794_6913ad0c30493564557099e6da52936a.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 12 21 The Role of Religiosity in Shaping Political Violence or Tolerance in Post Revolutionary Iran: A Case Study of Tehran نقش دینداری در ایجاد خشونت یا مدارای سیاسی در ایران پساانقلابی (مطالعه موردی در شهر تهران) 223 250 231708 10.22034/fademo.2025.529846.1121 FA جواد نصیری اوانکی دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گرایش مسائل ایران، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حجت الله درویش پور استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مجتبی مقصودی استاد گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 07 08 The issue of religion and religiosity in contemporary Iran has remained a subject of sustained scholarly interest, especially in light of significant transformations within the country and the broader international context. Alongside the fluctuations in religious adherence across generations, the influence of the level and type of religiosity-understood through public perceptions and attitudes toward religion- on other cultural, social, and political variables represents a compelling area of inquiry. One of these dependent variables, which carries importance in all societies and particularly in post-revolutionary Iranian society, is the level of political violence and political tolerance both among the general public and within governing structures. From a sociological and political science perspective, this study first explores theoretical and empirical dimensions of religiosity and the attitudes it fosters among different social groups. The innovative contribution of this research lies in its examination of the relationship between religious attitudes and the extent of political violence and tolerance in Iranian society. Drawing upon theories from political science, sociology, and peace studies, the study employs a survey-based methodology using a structured questionnaire administered to a sample of 405 respondents in Tehran. The findings suggest that the type of religiosity an individual adheres to plays a significant role in either promoting or mitigating political violence and tolerance. In particular, those who hold a post-traditional interpretation of religion rooted in personal experience tend to show greater tolerance in political matters and oppose various forms of violence and political authoritarianism in society. مسئلۀ دین و دین‌داری در ایران امروز، با توجه به تحولات رخ داده در داخل کشور و جهان خارج، همواره مورد توجه پژوهشگران قرار دارد. به‌موازات بررسی فرازوفرودهای دین‌داری در نسل‌های مختلف مردم، تأثیر میزان و نوع دین‌داری، از منظر نگرش مردم به دین، بر مؤلفه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز اهمیت دارد و نتایج آن می‌تواند برای پژوهشگران موضوعی جذاب و برای تصمیم‌سازان راهگشا باشد. یکی از این متغیرهای وابسته که در همه جوامع و به‌ویژه جامعه ایران پساانقلابی اهمیت دارد، میزان خشونت سیاسی و تساهل و مدارای سیاسی از سوی آحاد مردم و حاکمیت است. این پژوهش از منظر جامعه‌شناسانه و سیاست‌پژوهانه، ابتدا به مطالعه نظری و تجربی موضوع دین‌داری و نگرش ناشی از آن در بین اقشار مختلف مردم می‌پردازد؛ در ادامه نوآوری پژوهش حاضر در بررسی رابطه میان نگرش به دین‌داری و میزان خشونت و مدارای سیاسی در جامعۀ ایران است. این پژوهش به‌صورت توصیفی و با بهره‌گیری از روش کتابخانه‌ای انجام شده و داده‌ها از طریق یک پرسشنامه محقق ‌ساخته گردآوری شده‌اند. حجم نمونه شامل ۴۰۵ نفر از شهروندان ساکن تهران بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نوع دین‌داری نقشی معنادار در افزایش یا کاهش سطح خشونت و میزان مدارای سیاسی ایفا می‌کند. به‌ویژه افرادی که دین‌داریشان بر پایۀ تجربۀ شخصی و قرائتی نوگرا از دین شکل گرفته است، در مواجهه با مسائل سیاسی، تساهل و رواداری بیشتری از خود نشان می‌دهند و مخالفت شدیدتری با خشونت و اقتدارگرایی سیاسی در جامعه دارند.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_231708_fcd01ec348bd27ad69d5eeaf7969e792.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 11 22 Future Scenarios of Social Hope in Iranian Society سناریوهای آینده امید اجتماعی در جامعه ایرانی 251 274 233282 10.22034/fademo.2025.534442.1128 FA ایوب نیکونهاد استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء(ص)، تهران، ایران. زهره محمدی دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. سید رضی عمادی استادیار گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران. Journal Article 2025 07 14 Social capital is a critical component of the soft power of political systems, significantly influencing a country's effectiveness in both domestic and foreign policy arenas. Social hope is a key dimension of social capital, reflecting the capacity to foster a shared belief among members of society that the future can be meaningfully different and better than the past. Various drivers contribute to shaping social hope within society. The primary objective of this study is, first, to identify these drivers and, subsequently, to address the central question: based on the identified drivers, what scenarios can be envisioned for the future of social hope in Iran? This study adopts a foresight-oriented and exploratory approach. Methodologically, it combines two scenario-planning techniques—those proposed by Peter Schwartz and James Dator—for developing scenarios. The research instruments included semi-structured and structured questionnaires administered to experts, and the data were analyzed using MICMAC software. The findings indicate that the interaction of these drivers allows for the construction of four plausible scenarios: a fragmented and vulnerable society (fragile and suspended society), a potential scenario of an anomic and disintegrated society (social collapse), and a desirable scenario of a balanced society. Overall, the status of the drivers shaping social hope in Iranian society is far from optimal, primarily due to the dysfunctionalities within the political–social system. Accordingly, it is imperative that strategies aimed at promoting national unity and social cohesion be revisited and strengthened within policymaking institutions. سرمایۀ اجتماعی یکی از مهمترین مؤلفه‌های قدرت نرم نظامهای سیاسی است که وجود آن، بر نقش‌آفرینی یک کشور در عرصه‌های مختلف سیاست داخلی و خارجی تأثیر بسزایی دارد. امید اجتماعی یکی از شاخصههایی شکل‌دهنده به سرمایه اجتماعی یک کشور است که بر توانایی ایجاد باوری مشترک در میان افراد جامعه مبنی بر اینکه آینده به‌طور مطلوب از گذشته متفاوت‌تر و بهتر است تعبیر می‌شود. پیشرانهای متعددی در شکل‌دهی به امید اجتماعی در بین افراد جامعه نقش‌آفرینی می‌کنند که هدف پژوهش پیش رو نیز در گام اول شناسایی این پیشران‌ها و در مرحله بعد پاسخ دادن به این پرسش کلیدی است که بر اساس پیشرانهای شناسایی‌شده، چه سناریوهایی را میتوان برای آینده امید اجتماعی در ایران ترسیم کرد؟ رویکرد اصلی پژوهش آینده‌پژوهانه و از نوع اکتشافی است روش پژوهش با بهرهگیری از ترکیب دو روش سناریونویسی پیترشوارتز و جیمز دیتور (در ترسیم سناریوها) انجام‌شده و ابزارهای آن پرسشنامههای نیمه ساختاریافته و ساختاریافته با خبرگان بوده و تحلیل دادهها با استفاده از نرم‌افزار میک مک انجام‌ شده است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که از برهمکنش پیشرانها میتوان چهار سناریوی محتمل جامعه ناهموار و در معرض خطر (جامعه شکننده و معلق)، سناریوی ممکن جامعه آنومی شده و ازهم‌گسیخته (فروپاشی اجتماعی) و سناریو مطلوب جامعه متعادل را ترسیم کرد. درمجموع میتوان گفت که وضعیت پیشرانهای شکلدهنده به امید اجتماعی در جامعه ایرانی به علت کژ کارکردی‌های سیستم سیاسی – اجتماعی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و لازم است در راهبردهای وحدت و انسجام اجتماعی کشور در دستگاههای سیاستگذار بازنگری لازم صورت گیرد.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_233282_e85609490cde6699498def49802a2bf5.pdf

پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 12 21 Metasynthesis of Research Conducted in the Field of Management Models from the Perspective of Islamic Teachings فراترکیب پژوهش های انجام شده در زمینه الگوهای مدیریتی از منظر آموزه های اسلامی 279 310 219488 10.22034/fademo.2025.491137.1064 FA علی امیدی دکترای مدیریت دولتی، گرایش رفتار سازمانی، دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-6155-9815 الهام امیدی کارشناسی ارشد علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. Journal Article 2024 11 27 Islamic teachings are very important and rich resources that, by examining and using them in the fields of management sciences, can solve many issues and problems in organizations. Research conducted and presenting management models from Islamic teachings shows a content dispersion regarding the presentation and explanation of management models at the level of Islamic society, which has caused confusion among managers in using these models. The aim of this research is to metasynthesis of research conducted in the field of management models based on Islamic teachings to prevent this confusion and use by managers in Islamic society. The method of conducting this research was qualitative. Data and components were extracted using thematic analysis method from component extraction, which was carried out using MAXQDA software in relation to thematic network design. The codes extracted from these studies using thematic analysis method were classified into 129 open codes, 46 basic themes, and 5 organizing themes. The results of the study were presented as a research model in Islamic society management. Which included an overarching theme called the Islamic management model and five key indicator components including managerial, personality, interactional, belief, and capital factors were identified. آموزه‌های اسلامی منابعی بسیار مهم و غنی هستند که با بررسی و استفاده از آن در حوزه‌های علوم مدیریتی می‌توان بسیاری از مسائل و مشکلات موجود در سازمان‌ها را مرتفع کرد. تحقیقات انجام‌گرفته و ارائه الگوهای مدیریتی از آموزه‌های اسلامی یک پراکندگی محتوایی در خصوص ارائه و تبیین الگوی مدیریتی در تراز جامعه اسلامی دیده می‌شود که باعث سردرگمی مدیران در استفاده از این الگوها شده است، هدف این پژوهش فراترکیب پژوهش‌های انجام شده در زمینۀ الگوهای مدیریتی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی برای جلوگیری از این سردرگمی و استفاده مدیران در جامعه اسلامی که چگونه می‌توان الگوهای مدیریتی موجود در پژوهش‌های انجام شده در زمینۀ مدیریت را با آموزه‌های اسلامی ترکیب کرده و یک مدل جامع و کارآمد برای مدیریت در سازمان‌ها و جوامع اسلامی و به‌خصوص کشور ایران ارائه داد؟ روش انجام این پژوهش به‌صورت کیفی است. استخراج داده‌ها و مؤلفه‌ها با روش تحلیل مضمون است که با استفاده از نرم‌افزار Maxqda نسبت به ترسیم شبکه مضامین اقدام شده است. کدهای استخراج شده به روش تحلیل مضمون از این پژوهش‌ها در قالب 129 کدباز، 46 مضمون پایه و 5 مضمون سازمان‌دهنده طبقه‌بندی شدند، نتایج پژوهش به‌صورت یک مدل پژوهشی در مدیریت جامعه اسلامی ارائه شد که شامل یک مضمون فراگیر به‌نام الگوی مدیریت اسلامی و پنج مؤلفه کلیدی شاخص شامل عوامل مدیریتی، شخصیتی، تعاملی، اعتقادی و سرمایه‌ای شناسایی شد.

https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_219488_9562fbb8e1be8f467c2384b9e1ff9bc4.pdf