پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 3 6 2025 11 22 Future Scenarios of Social Hope in Iranian Society سناریوهای آینده امید اجتماعی در جامعه ایرانی 251 274 233282 10.22034/fademo.2025.534442.1128 FA ایوب نیکونهاد استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء(ص)، تهران، ایران. زهره محمدی دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. سید رضی عمادی استادیار گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران. Journal Article 2025 07 14 Social capital is a critical component of the soft power of political systems, significantly influencing a country's effectiveness in both domestic and foreign policy arenas. Social hope is a key dimension of social capital, reflecting the capacity to foster a shared belief among members of society that the future can be meaningfully different and better than the past. Various drivers contribute to shaping social hope within society. The primary objective of this study is, first, to identify these drivers and, subsequently, to address the central question: based on the identified drivers, what scenarios can be envisioned for the future of social hope in Iran?<br><br>This study adopts a foresight-oriented and exploratory approach. Methodologically, it combines two scenario-planning techniques—those proposed by Peter Schwartz and James Dator—for developing scenarios. The research instruments included semi-structured and structured questionnaires administered to experts, and the data were analyzed using MICMAC software.<br><br>The findings indicate that the interaction of these drivers allows for the construction of four plausible scenarios: a fragmented and vulnerable society (fragile and suspended society), a potential scenario of an anomic and disintegrated society (social collapse), and a desirable scenario of a balanced society.<br><br>Overall, the status of the drivers shaping social hope in Iranian society is far from optimal, primarily due to the dysfunctionalities within the political–social system. Accordingly, it is imperative that strategies aimed at promoting national unity and social cohesion be revisited and strengthened within policymaking institutions. <span lang="FA">سرمایۀ اجتماعی یکی از مهم­ترین مؤلفه‌های قدرت نرم نظام­های سیاسی است که وجود آن، بر نقش‌آفرینی یک کشور در عرصه‌های مختلف سیاست داخلی و خارجی تأثیر بسزایی دارد. امید اجتماعی یکی از شاخصه­هایی شکل‌دهنده به سرمایه اجتماعی یک کشور است که بر توانایی ایجاد باوری مشترک در میان افراد جامعه مبنی بر اینکه آینده به‌طور مطلوب از گذشته متفاوت‌تر و بهتر است تعبیر می‌شود. پیشران­های متعددی در شکل‌دهی به امید اجتماعی در بین افراد جامعه نقش‌آفرینی می‌کنند که هدف پژوهش پیش رو نیز در گام اول شناسایی این پیشران‌ها و در مرحله بعد پاسخ دادن به این پرسش کلیدی است که بر اساس پیشران­های شناسایی‌شده، چه سناریوهایی را می­توان برای آینده امید اجتماعی در ایران ترسیم کرد؟ رویکرد اصلی پژوهش آینده‌پژوهانه و از نوع اکتشافی است روش پژوهش با بهره­گیری از ترکیب دو روش سناریونویسی پیترشوارتز و جیمز دیتور (در ترسیم سناریوها)<span> </span>انجام‌شده و ابزارهای آن پرسشنامه­های نیمه ساختاریافته و ساختاریافته با خبرگان بوده و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم‌افزار میک مک انجام‌ شده است. یافته­های پژوهش بیانگر آن است که از برهمکنش پیشران­ها می­توان چهار سناریوی محتمل جامعه ناهموار و در معرض خطر (جامعه شکننده و معلق)، سناریوی ممکن جامعه آنومی شده و ازهم‌گسیخته (فروپاشی اجتماعی) و سناریو مطلوب جامعه متعادل را ترسیم کرد. درمجموع می­توان گفت که وضعیت پیشران­های شکل­دهنده به امید اجتماعی در جامعه ایرانی به علت کژ کارکردی‌های سیستم سیاسی </span><span lang="FA">–</span><span lang="FA"> اجتماعی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و لازم است در راهبردهای وحدت و انسجام اجتماعی کشور در دستگاه­های سیاست­گذار بازنگری لازم صورت گیرد.</span> https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_233282_e85609490cde6699498def49802a2bf5.pdf