پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی انقلاب پژوهی 3041-8704 4 7 2026 05 22 Representation of Political Violence in Post-Revolutionary Iran's Ideologies (Islamism, Marxism, and Liberalism) بازنمایی خشونت‌‎ ‎سیاسی در ایدئولوژی‌های ایران پساانقلاب (اسلام‌گرایی، مارکسیسم و لیبرالیسم) 75 106 230188 10.22034/fademo.2025.529496.1119 FA محمدباقر خرمشاد استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 0000-0003-0383-4708 رضا تابش دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 0009-0007-7565-8754 Journal Article 2025 06 09 This article examines the representation of political violence in post-revolutionary Iran (1978–1981) from the perspective of the three main ideologies of that period, namely Islamism, Marxism, and Liberalism. The primary objective of the research is to analyze how political violence was represented in the political discourses based on these ideologies. Data were collected through documentary studies and a review of publications associated with each of these ideological currents. The analytical method is based on James Paul Gee's seven language actions, including highlighting, action-building, identity-building, relationship-building, politicizing, connecting, and knowledge-building. The findings indicate that the representation of political violence by the main ideologies of this period was based on three distinct patterns: Islamists justified or condemned political violence within the framework of legitimate or illegitimate violence; Marxists emphasized the authenticity and necessity of violence in the service of historical evolution; and Liberals pursued a violence-averse approach. Examining the representation of political violence within the context of the ideologies of this period leads us to the overarching concept of "revolutionary violence." In the years following the revolution, each of these ideologies played a different role in shaping the violence-ridden situation of that period: Islamists through revolutionary institutions, Marxists through armed struggle, and Liberals through insufficient efforts to achieve a peaceful transition, each in their own way contributed to the emergence of this situation. <span lang="AR-SA">این مقاله به بررسی بازنمایی خشونت سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی (</span><span lang="FA">۱۳60</span><span lang="AR-SA"> ـ</span><span lang="FA"> ۱۳57) </span><span lang="AR-SA">از منظر سه ایدئولوژی اصلی آن دوره، یعنی اسلام‌گرایی، مارکسیسم و لیبرالیسم، می‌پردازد. هدف اصلی پژوهش، تحلیل چگونگی بازنمایی خشونت سیاسی در گفتارهای سیاسی مبتنی بر این ایدئولوژی‌هاست. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی و بررسی نشریات مرتبط با هر یک از این جریان‌های ایدئولوژیک گردآوری شده‌اند. روش تحلیل نیز مبتنی بر بررسی هفت کنش زبانی جیمز پل جی، شامل برجسته‌سازی، کنش‌سازی، هویت‌سازی، رابطه‌سازی، سیاست‌سازی، پیوندسازی و دانش‌سازی است</span><span dir="LTR">.</span><span lang="AR-SA"> یافته‌ها نشان می‌دهد که بازنمایی خشونت سیاسی از سوی ایدئولوژی‌های اصلی این دوره، بر سه الگوی متفاوت استوار بوده است: اسلام‌گرایان خشونت سیاسی را در قالب خشونت مشروع یا نامشروع توجیه یا تقبیح می‌کردند؛ مارکسیست‌ها بر اصالت و ضرورت خشونت در راستای تکامل تاریخی تأکید داشتند؛ و لیبرال‌ها رویکردی خشونت پرهیز را دنبال می‌کردند. بررسی بازنمایی خشونت سیاسی در بستر ایدئولوژی‌های این دوره، ما را به مفهوم فراگیر «خشونت انقلابی» رهنمون می‌سازد. در سال‌های پس از انقلاب، هر یک از این ایدئولوژی‌ها به‌گونه‌ای متفاوت در شکل‌گیری وضعیت خشونت‌زده آن دوره نقش ایفا کردند: اسلام‌گرایان از طریق نهادهای انقلابی، مارکسیست‌ها با توسل به مبارزه مسلحانه و لیبرال‌ها از رهگذر تلاش‌های ناکافی برای تحقق گذار مسالمت‌آمیز، هر یک به سهم خود در پدید آمدن این وضعیت مؤثر بودند</span><span dir="LTR">.</span> https://trs.ri-khomeini.ac.ir/article_230188_c398ca6fc7e9a2ab1bfea97be54ca7f2.pdf